مشتمل بر سه چهار خوشه گندم حاصل مىشود و از هر « 1 » خوشه اين مقدار دانه گندم و از اين عدد معين اين مقدار مال ديوان مىشود . برين تقدير از اموال ديوان نزد مزارعان بسيار باقيست ، اين براتى « 2 » را بر ايشان حواله مىبايد فرمود . ديگر * آنكه بر كسى كه در امرى از امور رعيتى دخلى نداشت و گمان مال و جهاتى مىبرد او را طلب داشته مىگفت كه دوش من در مجلس يكى از ايمه معصومين صلوات اللّه عليهم اجمعين بودم امام عليه السلام « 3 » مرا گفت كه از فلانى كه عبارت ازتست اين مبلغ گرفته بر غازيان قسمت نماى من در برابر عرض كردم كه يا امام آن كس دوست منست من نقصان او را نمىخواهم التماس آنكه او را از دادن اين مبلغ و مرا از تحصيل اين وجه معاف دارى هر چند در بذل اين التماس مبالغه نمودم فايده نداد و در القاى اين مقدمات آن ديوانه حمافت صفات اشگ از ديده فشانده بر وجهى سخن مىكرد كه بعضى از حضار مجلس اين مقالات « 4 » دروغ بىفروغ را راست اعتقاد مىكردند . آنگاه آن مرد فقير بىگناه را به مبلغى كلى به يكى از تركان ظالم مىسپرد تا او را ايذاى مهلك كرده آن وجه را از او حاصل مىنمود . يك چند آن ديوانه خودپسند برين وجه كه مذكور شد در دار السلطنه هرات سلوك نموده بناى جمعيت اهالى را به صرصر تعدى ويران كرده ابواب ستم بر روى خيل و حشم بگشود * . كريم چارهساز و رحيم بنده نواز خواست كه صدق سخن حضرت خاتم صلى اللّه عليه « 5 » ، حيث قال « 6 » : « الملك يبقى مع الكفر و لا يبقى مع الظلم » بر همگنان ظاهر شود بنابرين عبيد خان كه برين وقايع متنوع اطلاع يافته موفق « 7 » شد به « 8 » آنكه با سپاه بسيار از آب آمويه گذشته در ظاهر مشهد مقدس عرش نشان نزول نمود « 9 » فرزندان و متعلقان وى در ديوار بست ولايت مذكور تحصن « 10 » اختيار كرده عبيد خان به محاصره ايشان مشغول شد . اين خبر كه به آن ديوانه ابتر « 11 » رسيد در تهيه اسباب مقاتله مقابله كرده پس از اجتماع سپاه و اسباب راه از دار السلطنه هرات به عزم رزم با عبيد خان به صوب مشهد مقدسه « 12 » منوره متبركه در جنبش آمد و خضر چلبى كه وكيل و معتمدش بود [ 177 ] به حراست هرات باز داشته سر دفتر جهل و نادانى « 13 » نور الدين احمد اصفهانى كه در ايام ايالت بهرام ميرزا و وكالت غازى خان كاتب دفترخانه بود و به سبب كثرت شرارت نفس و قلت ترحم در دلش جا كرده او را وزير و صاحب اختيار ساخت در شهر گذاشته مقرر « 14 » كرد كه مبلغ سه چهار هزار تومان تا آمدن من از مردم گرفته مخزون نمايى و اگر
هامش
( 1 ) - ب ، م ، ن : هزار
( 2 ) - ب ، م ، ن : بواقى
( 3 ) - ن : « عليه السلام » ندارد
( 4 ) - ب : مقالات را
( 5 ) - م : علبه و آله
( 6 ) - ن : محاصره نمودن عبيد خان كر مشهد مقدس را و وقايعات بر همگنان
( 7 ) - ن : موثق
( 8 ) - م : با
( 9 ) - ب ، م ، ن : نموده
( 10 ) - م : نحصن
( 11 ) - ن : « ابتر » ندارد
( 12 ) - ب ، م ، ن : « منوره » ندارد
( 13 ) - ب ، م : نادانى و
( 14 ) - ن : متوجه رو شده مقرر كرد