تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خلاصة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 226

مساهمون:

ص٢٢٦
به علت شرابخانه و بيت اللطف و معجون‌خانه و قمارخانه و امثال ذلك از ممالك محروسه باز مىشد ، از دفاتر اخراج كرده ابواب آنها بالكليه مسدود گشت . و هم درين * سال دارايى هرات به شاهزاده سام ميرزا و لله‌گى آغزيوار « 1 » خان ولد دمرى سلطان شاملو مفوض شده . هم درين سال خبر آمدن ابراهيم پاشا به تبريز و رفنن الامه بر سر شرف خان به بتليس و قتل شرف خان در هرات به مسامع عز و جلال رسيد « 2 » و چون مدت هفت ماه و نيم آن خسرو واجب النكريم برين نهج كه مذكور شد اوفات فرخنده سمات گذرانيد « 3 » ، به داعيهء يورش بلخ در يازدهم شهر ذى حجه از هرات بيرون آمده قريب چهل روز در موضع النك نشين توقف نموده « 4 » در ماه صفر كوچ كرده به جانب عراق و آذربايجان در حركت آمدند . و هم درين سال در مشهد مقدس معلى مزكى در درون روضهء مقدسه عرش منزلت تين محمد سلطان كه از منتسبان سلسلهء چنگيريه بود و از اعاظم ولاة ممالك خوارزم بود « 5 » * به خدمت اشرف و شرف صحبت شاه عالم پناه مشرف شده در سلك مطبعان و يك جهتان سده سنيهء خلافت مكان انتظام يافت « 6 » و پرتو عنايات شاهى بر وجه دل‌خواه بر وجنات احوالش تافت و رعايت كلى يافته به ايالت بعضى از بلاد خراسان حسب الفرمان همايون از همگنان شرف اميتاز يافت و مقرر شد كه همه ساله مبلغ سيصد تومان بر سبيل انعام از خزانه عامره به جهت او ارسال دارند . و هم درين سال ابو سعيد خان بن كوجم خان بن ابو الخير خان در سمرقند وفات يافت و برادرش عبد اللطيف به جاى او نشست . شاه جم جاه در ايام توقف در بلدهء خلد - آساى هرات اين ابيات كه در بديهه از نتايج طبع وقادش سر زده بود نوشته نزد عبيد خان فرستادند نظم « 7 » : [ 161 ]
چو رفتم سپاهى برانگيختى * چو باز آمدم زود بگريختى
ز آمد شد ما خراسان خراب * همه بندگان خدا در عذاب
اگر پادشاهى به ميدان دراى * ز ماهر كراملك بخشد خداى
چنين است آيين شاهنشهان * كه گه آشكار او گاهى نهان
تو دعوى اسلام و دين مىكنى * نه « 8 » اسلام باشد كه كه اين مىكنى
هامش
( 1 ) - ن : اغرلو خان . ب : آغزيور ( 2 ) - ن : رسانيدند ( 3 ) - ن : گذرانيده ( 4 ) - ن : فرموده ( 5 ) - ن : « بود » ندارد ( 6 ) - ن : يافته ( 7 ) - ن : بيت ( 8 ) - ن ، م : ز
خلاصة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 226 | قاضى احمد بن شرف الدين الحسين الحسينى القمى / احسان اشراقى