نظميهها شده . آن جناب دوستان استظهارى و دوستدار را به زحمت و دردسر انداختهاند و تفصيل ناگوار اين اتفاق ، اين است كه سه روز قبل برين ، چند نفر از نظميهها بسر يكنفر تبعهء روس ، آقوبنام ، ريخته و او را دستگير كرده ، كتكزنان و كشانكشان بادارهء نظميه بردهاند ، دوستدار بعد از اطلاع از تفصيل امر ، مطلب را با تلفن بايالت جليلهء كبرى اظهار نمودم كه اين تبعهء روس ماندنش در آنجا بيفايده است و بعد از دو سه ساعت اصرار دوستدار آقوب را در حالت مردن بجنرال قنسولگرى آوردند و در آنحالت بهيچوجه ممكن نبود استنطاق شود كه كدام نظميهها او را بآنحال انداختهاند بعد از آن بتوسط جناب نايب اول جنرال قونسولگرى ، مطلب را بآنجناب دوستان استظهارى پيغام داده و ضمنا خواهش نمودم مقرر فرمائيد تا مدت بيست و چهار ساعت نظميههائيكه مرتكب اين امر بيقاعده شدهاند ، آنها را در ايالت حاضر و باحضور نمايندهء جنرال قنسولگرى استنطاق بشوند و تنبيه مجازات به عمل آيد و تا اتمام مدت مزبور جواب مساعد صريحى بدوستدار نرسيده و جناب جلالتمآب اجل آقاى ناظم الملك كه از طرف آنجناب مستطاب بديدن دوستدار آمده بودند ، در جواب اين خواهش دوستدار فرمودند كه همچو كارى امكان ندارد بشود . فرداى آن روز دوستدار منشى دوم اين جنرال قنسولگرى را به خدمت آنجناب مستطاب فرستاده و خواهش ديروزى را تكرار كردم ، باز جواب مساعدى نرسيد و پنج شش ساعت بعد از آن مجبور شده تفصيل امر را رجوع برئيس اردوى قشون روسى كه محافظت عموم ارتباع روس و تمام رعاياى خارجه مقيم اين شهر بعهدهء ايشان است نمودم و از طرف ايشان حكم شد از نظميههاى آن كوچهها كه اين امر بيقاعده رو داده و درموقع اتفاق امر لابد از آنها در آنجا بوده و مرتكبين اصلى را ميشناسند ، چند نفر گرفته شد كه فعلا مشغول استنطاق ميباشند و بضمير منير آنجناب مستطاب دوستان استظهارى معلوم و واضح است ، در صورتى كه از طرف ايالت جليله در اين خصوص اقدامات لازمه به عمل ميآمد ، ابدا احتياجى باقدام قشون روسى نمىشد . اوقاتى كه شهر تبريز محصور بود و حاكم و فرمانفرمائى در اينجا نبود يك همچو حركت بىرويه از نظميه و غيره ، نسبت به اتباع روس و رعاياى خارجه روى نداده ، نهايت افسوس ميخورم حالا اين نظميههائيكه در تحت اطاعت و فرمانروائى آنجناب مستطاب دوستان استظهارى كه از هر جهت كافى و قانوندان ميباشند ، اينطور حركات بروز نمايد ، لهذا ، با كمال توقير و احترام ، از آنجناب دوستان استظهارى خواهش مينمايم كه مقرر فرمايند ، مرتكبين اين امر را در كارگذارى خارجه يا در عالىقاپو حاضر نمايند كه با حضور نمايندهء جنرال قنسولگرى استنطاق به عمل آمده ، قرار تنبيه و مجازات آنها داده شود و هر روز و ساعتى را كه رأى مبارك علاقه ميگيرد به اين امور رسيدگى شود ، معين فرموده ، بدوستدار اطلاع بدهيد و شرحى را كه درخصوص قزاق ايرانى مرقوم فرموده بوديد ، جوابا با كمال توقير و احترام اظهار ميدارم كه ديشب جناب محمد خان امير تومان ، بجنرال قنسولگرى تشريف آورده ، در آن باب مذاكره كردند . دوستدار تفصيل را با تلفن از اردو جويا شدم ، جواب دادند كه اين كار اشتباهى شده و قزاق را مرخص كردهاند و خود دوستدار از جناب امير تومان لازمهء عذرخواهى را به عمل آوردم اين كار تمام و تسويه شد و قراولى كه اين كار را كرده بود ، بموجب قانون لازمهء ملامت به او شده موقع را مغتنم شمرده ، احترامات لايقه را بآنجناب دوستان استظهارى تجديد مينمايد ، زياده زحمتى ندارد .
11 شهر جمادى الاخرهء 1328
مراسلهء ايالت جليله بجنرال قنسولگرى روس
جناب فخامت اكتناه ، دوستان استظهارى ، مشفق مكرم ، محترما ،
مراسلهء جوابيهء آنجناب دوستان استظهارى 297 مورخهء 9 جمادى الاخره عصر دهم شهر حال عز وصول ارزانى داشت . اينكه مرقوم رفته است ، برحسب امر من در مواقع اتفاقيه نسبت باتباع روس ، نظميهها را لازم است كه تفصيل را بجنرال قنسولگرى اطلاع بدهند ، چون اين امر خلاف قانون و رويه است ، از طرف دوستدار چنين امرى داده نشده است زيرا كه نظميه اين حق را ندارد با يك جنرال قنسولگرى طرف بشود . فقط مطالب بايد از مجارى خودش جارى گردد و اينكه مرقوم فرمودهاند كه نظميهها نمىتوانند تبعهء روس را محكوم