است به واسطهء سيلى كه از بارندگى بعد از ورود زرقان برخاسته ، رودخانهء سيوند « 58 » را با رودخانهء پلخان متحد كرده است و راه عبور را چنان بسته است كه عابرين از دو طرف معطل و ما در زرقان با چهارصد مال متوقف شدهايم . ديگر در ضمن اين چه حكمت باشد ، نمىدانم .
چهارشنبه 27 رمضان 1311 قمرى
« 59 » هو فرزند عزيز ظهر شنبه 23 است . در زرقان معطل و حيرانم . بنه يكجا ، خوابگاه و كارخانه و پيشخانه در كنار ريخته و چادر زدهاند . روزى مبلغى خرج مال و مكارى علاوه بر كرايه مىدهم ؛ به علت آنكه ده روز در شهر توقف فوق العاده شد و چهار روز در زرقان . ملاحظه بكن سر به كجا مىزند . خداى حكيم قادر تمام فشارات مختلفه و شاق مضجعه را در اين سفر فارس به من سير مىدهد ، صابرم و شاكر . امروز صبح پاكت معمولى شما را با آدم حاجى غلامحسين خان فرستادم شهر كه هادى خان سفارشى به پستخانه بدهد . اينك ميرزا باقر گفت ، يك قطعه برات دارم كه اگر تعويق حاصل كند ، تنزيل او ضرر است ؛ بعلاوه چون كار تجار اعتبارى ندارد ، محول يا محول اليه كارش فاسد مىشود ، لازم دانستم برات را پاكت مخصوص بسته ، بفرستم .
امروز سه روز است باران ايستاده و هنوز سيل راه عبور نمىدهد .
لعنت خدا بر پدر و مادر كسى كه در سفر ، زن داشته باشد ، يا زنش را از دروازهء شهر خارج كند . فرضا يك وقتى زن را به زيارت خواسته باشند بفرستند ، همراه و در معيت خود شخص نباشد ، منفردا برود . زن بايد مخدرات حجاب باشد ، نه ملازمات الرجال . بارى آنچنان از اين كرده پشيمانم كه مپرس . اگرچه دستهء بزرگ از افكار و اعمال سعد الملك است ، ولى تفاوت ندارد . سفر عربستان هم براى ابتلاء و زحمت كافى بود . نهايت ، اين دستهء اخير تكميل بلا و به منزلهء طاعون و و با شد .
جناب امامجمعه تقريبا يك ماه پيش از تغيير ، قبالهاى به توسط من در لولهء حلبى فرستاد و پاكتى هم به اسم ميرزا سيد عبد الكريم خان - كه لقب او را فراموش كردهام - شامل پاكتى به جهت خدام نواب عليه انيس الدوله در جوف پاكت من نزد شما فرستاد ، برسانيد ؛ تا ساعت حركت من از شيراز خبر وصول آنها نرسيد . مطالب مهم داشت و سند مدعى بود . اگر متعذر به ابتلاى تغيير و پول باخته باشد ، ظن غالب آن است ، قبل از اين واقعه رسيده است . فرضا در بين اين وقوعات باشد ، اين عذرها نزد اين اشخاص موقع قبول ندارد و مستقيما به جناب معظم اليه اطلاعى در اين باب بدهيد .
هامش
( 58 ) - رودخانهايست در فارس و نام ده بزرگى از دهستان خفرك بخش شهرستان شيراز .
( 59 ) - اين نامه در زرقان فارس نوشته شده است . بين تاريخ بيست و سوم ( نگارش نامه ) و تاريخ ارسال آن ( 27 رمضان ) چهار روز فاصله است .