زيادى كرده است ، ولى در عوض ، فقرهء ورود و خروج تفنگ را به زعم خود خواسته است عداوتى با ناخدا على به خرج بدهد و فتواى قتل شما و من و سعد الملك را . عجب آدم سفيهى است ! كار عرب هم از نيكبختى ركن الدوله گذشته است . صافى برج عقرب را ديدم . امسال با اين ضرر برد و ديگر مضافات و آن اضافهء محرمانه ، حساب ما پاك است ؛ توكلت على الله . عمل ماليات محمد حسين خان بايد در برج جدى « 64 » پرداخت شود ؛ چنانكه در تمام ايام حكومت سعد الملك و سال گذشتهء خودم ، عمل مالياتى عباسى و لنگه در برج جدى پرداخت شد . از آمدن باران در آن صفحات ، بقدرى مسرورم كه براى مسرتم حدى متصور نيست . مرض و با را در شيراز و اطراف ، تلگرافخانهء انگليس خبر داده كه رفع شده ؛ ولى از تلگراف روز ششم شما چنين برمىآيد كه در صفحات عباسى شدت دارد . خداوند به فضل خود حافظ و پناه است .
كار فارس همان است كه سابق نوشتهام . آخر اين ماه شاه تشريف مىبرد جاجرود ؛ هركارى بايد در باب حكام بكند ، آنجا خواهد كرد . سعد الملك و نواب ميرزا حسين خان در باب فارس با او حرف « 65 » زدهاند . تعهد كرده است كه ، اگر شاه اذن و رضاى مرا شرط دانست ، فارس مال نظام السلطنه است . ولى به رضاى خودش فقط باشد ؛ به ظل السلطان مىدهد . اما در باب عربستان ، قرار دادهاند كه اگر عمل بختيارى را به اختيار من وابگذارند سى تومان بدهند . اما در باب كرمان هنوز حرفى گفته نشده است .
پيوست دوم
امسال اين صفحات « 66 » الى حال برف نيامده ، به همين واسطه راهى مفتوح است و جنس و مأكولات مىآورند و نرخها تنزل كرده . هوا هم چندان سرد نشد كه يخ گرفته شود ؛ ولى چند باران به موقع در عقرب « 67 » و قوس « 68 » آمده است . از بىنظمى عربستان ، اينجا خبرى نيست ؛ ولى امير خان سردار به دوستانش و حاجى سهام نوشته بود اين چند روز حسب الامر مىروم عربستان . حسام السلطنه عربستان را خواسته بود ، ندادند ؛ با اين حالت ، اينقدر احمق است كه فارس را مىخواهد ، به پيشكارى من . كار ارباب رنگى ندارد و آنچه برات از بابت ماليات در دست مردم است ، تمام را خزانه جواب داد . از اولاد مرحوم معتمد الدوله « 69 » پنج هزار تومان گرفتهاند ، سه هزار تومان
هامش
( 64 ) - اول جدى 1271 شمسى برابر اول جمادى الاخر 1310 قمرى .
( 65 ) - مقصود ميرزا على اصغر خان امين السلطان است . در اغتشاش فارس و نصب حسين قلى خان به حكومت آنجا ، به خاطرات حسين قلى خان مندرج در باب اول رجوع كنيد .
( 66 ) - مقصود پايتخت است .
( 67 ) - برابر ربيع الاخر .
( 68 ) - برابر جمادى الاول .
( 69 ) - مقصود اويس ميرزا معتمد الدوله است .