ابريشم و چه بابت مخارج مسافرت . فقط پولى كه به بنده در طهران رسيد كه مرا اعزام كردند بيست و هفت تومان مخارج چاپارخانه از طهران به رشت بود .
حركت به بيروت و مسأله تخم ابريشم
بههرحال پس از ورود به خانه و خداحافظى مفصل به رشت رهسپار گشتم و از رشت مبلغ پنجاه تومان اشرفى به خدمت عروس خانم تقديم و ارسال گشت و مابقى پولها را برداشته از راه بادكوبه و تفليس و پتى بندر ساحل درياى سياه به كشتى نشسته به اسلامبول رسيدم و چون نمىخواستم كه مأموريت چندان منتشر گردد چند روزى در اسلامبول ماندم و شروع به تحقيقات نمودم كه در كجا مىتوان تخم كرم ابريشم صحيح و خوب خريدارى نمود .
اگرچه مرحوم قاسم خان والى گيلان در رشت اطلاعات كامله به من داده بود با وجود اين لازم بود كه خودم هم درصدد تحقيق برآيم . در اسلامبول جمعى ايرانى معتقد بودند به شام و حلب بروم و جمعى ديگر فلرانس « 1 » پايتخت قديم سلطنتى تسكان « 2 » يعنى ايتاليا را سفارش مىكردند .
چون مأموريت و امانت بزرگى از طرف دولت داشتم بهتر آن ديدم كه بدوا مسافرتى به طرف دمشق نمايم و از حلب بگذرم و همين كار را كردم و كشتى گرفته از انتاكيه « 3 » گذشتم و بعد از چندى به بندر بيروت رسيدم و از هر موقعيتى استفاده كرده مقدارى تخم ابريشم بطور نمونه مىگرفتم و در روى آن بسته وضع عمل آوردن هريك را مطابق اطلاعات گرفته شده مىنگاشتم و در همين سفر بود كه اماكن قديمه و باستانى را با اشخاص تاريخى تماشا و ملاقات كردم و مخصوصا دوازده روز از شام يعنى شش روز رفتن و شش روز مراجعت به طرف تدمر شهر قديمى معروف به شهر سليمان سفر كردم و ديدن نمودم كه براى آن خرابهها و ابنيهء تاريخى كتاب ديگر لازم است .
همينقدر عرض مىكنم كه سطح اين شهر به نظر قاصر من دو فرسخ مربع بوده و تمام خانههاى اين شهر معظم از سنگهاى بزرگ مرمر حجارى شده ساختهاند
هامش
( 1 ) -Florence( 2 ) -Toscane( 3 ) - ( - انطاكيه )