سورهء شعراء هم به آن تصريح شده ، هر چند كه دعوت به طور عام شامل همه مردم مىشود ، سپس مىفرمايد : پروردگارت را بزرگ شمار ، يعنى هم در باطن دل و مرحلهء اعتقاد و هم در مرحله عمل و نيز با زبان پروردگار خود را به عظمت و كبريايى ياد كن و او را از هر نقصى برتر و منزّه بشمار و معناى ( اللّه اكبر ) طبق روايات ائمه عليهم السلام اين است كه ، خدا از هر وصفى كه وصف كنندگان بخواهند او را به آن توصيف كنند برتر و والاتر است ، تكبير از تسبيح عامتر است ، چون تسبيح فقط حدود عدمى و صفات نقص را از پروردگار منزّه مىشمارد ، امّا تكبير كليّه صفات چه وجودى و چه عدمى و حتّى نفس خود تنزيه را از ذات پروردگار منّزه مىشمارد ، چون هر صفتى كه ما براى خدا ذكر كنيم ، در چارچوبه خودش محدود است و شامل مفاهيم ديگر نمىشود ، امّا خداى تعالى به هيچ حدّى محدود نمىگردد . آنگاه مىفرمايد : جامهات را پاكيزه كن ، كنايه از اينكه عملت را اصلاح نما « 1 » چون عمل به منزلهء جامهء نفس است و گفته شده « 2 » ، كنايه از تزكيهء نفس و تنزيه آن از گناهان است و بعضى هم گفتهاند « 3 » ، مراد ، همان پاك كردن جامه از نجاسات ظاهرى ، براى نماز است ، بعضى ديگر « 4 » نيز تطهير جامه را كنايه از تخلّق به اخلاق ستوده و ملكات فاضله دانستهاند .
سپس مىفرمايد : از گناهان و نافرمانيها كه مستوجب عذاب است دورى كن ، بعضى مفسّران « 5 » ( رجز ) را به معناى بت يا صنم دانستهاند كه در اين صورت اين آيهء شريفه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم را از عبادت و پرستش بتها دور مىكند ، در ادامه مىفرمايد : منّت مگذار و احسان خود را بسيار نشمار . يعنى وقتى اين اوامر را امتثال كردى ، بر كسى منّت مگذار و عمل خود و اطاعت خويش را بزرگ و بسيار نبين و دچار عجب نباش ، چون تو فقط بندهاى هستى كه از جانب خودت مالك هيچ چيز نيستى و آنچه دارى خدا به تو
هامش
( 1 ) . مطابق تفسير قرطبى ، جلد 19 .
( 2 ) . تفسير روح المعانى ، جلد 29 .
( 3 ) . تفسير كشّاف ، جلد 4 .
( 4 ) . تفسير روح البيان ، جلد 10 ، كه اين قول مطابق روايت مشهور در امالى صدوق است .
( 5 ) . تفسير مجمع البيان ، جلد 10 .