تو و بعضى از مؤمنين همراهت ( در امر ايمان ) نزديك دو سوّم از شب و گاهى نيمى از آن و گاهى ثلث آن را به نماز مىايستيد و چگونه او نداند ، با اينكه اوست كه خلقت و تقدير روز و شب بدست اوست ، و او مقدار شب و روز را در فصول مختلف تقدير و اندازهگيرى مىنمايد و مىداند كه همهء شما نمىتوانيد يك سوّم يا نصف و يا دو سوّم از شبهاى سال را در فصول مختلف اندازهگيرى بكنيد ، به همين جهت با رحمت فراگيرش به جانب شما رجوع كرد و تكليف شما را تخفيف داد ، لذا از قرآن هر چه برايتان ممكن مىشود بخوانيد و اين همان تخفيف در وظيفهء شب زندهدارى براى عموم است .
در ادامه به مصلحت ديگرى كه باعث تخفيف در امر به نماز شب شده اشاره مىكند و مىفرمايد : علاوهء بر دشوارى اين اندازهگيرى دقيق براى عموم مكلفّان ، دشوارى آن براى افراد بيمار و مسافرانى كه به قصد تجارت به نواحى مختلف مىروند و براى رزمندگان در راه خدا ، بيشتر است ، پس اين عدّه هم در آن شرايط هر قدر كه مىتوانند و برايشان ميسّر است قرآن بخوانند ، يعنى به قدرى كه مىتوانند شب زندهدارى كنند .
در ادامه مىفرمايد : نماز واجب را به پا داريد و زكات واجب را پرداخت كنيد و در راه خدا انفاق كنيد و به او وامى نيكو بدهيد و بدانيد كه هر عمل خير و طاعتى كه انجام مىدهيد و براى خود پيش مىفرستيد ، چه واجب و چه مستحّب ، آن را نزد خدا خواهيد يافت ، و در روز جزا آن را بهتر از همه كارهاى نيك كه مىكرديد و يا بهتر از هر چيزى كه در دنيا باقى مىگذاريد و پر اجرتر خواهيد يافت .
پس از خدا طلب آمرزش و رحمت كنيد ، چون او آمرزنده و مهربان است ، و در نتيجهء مغفرت ، درهاى نعمات آسمانى و زمينى را به روى شما مىگشايد « 1 » و بعيد نيست مراد از ( استغفار ) در اينجا انجام مطلق طاعات و عبادات باشد ، چون طاعات وسائلى هستند كه بوسيلهء آنها مغفرت خدا شامل حال انسان مىشوند .
هامش
( 1 ) . همچنانكه فرمود :( اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً وَ يُمْدِدْكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهاراً )، سورهء نوح ، آيات 12 - 10 .