تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — صفحة 65

مساهمون:

ص٦٥
و در اين آيات از راه تدبير ارزاق مردم و تغذيه آنان به وسيلهء حبوبات و ميوه‌ها بر ربوبيّت خداوند استدلال مىشود . مىفرمايد از آيات الهى اين است كه زمين مرده را با باران زنده مىسازد و انواع غذاهاى نباتى و ميوه‌جات را از آن بيرون مىآورد تا مردم از آن روزى بخورند . و خداوند درختان ميوه ( انگور و خرما . . . ) را در زمين رويانده و چشمه‌هاى آب را در آن جارى مىسازد تا مردم از ميوه آن باغها تناول كنند ، با اينكه آن ميوه را خودشان درست نكرده‌اند ، تا در تدبير رزق شريك خدا باشند . بلكه ايجاد ميوه و تدبير رزق آنها فقط بدست خداست ، پس با اين حال چه مىشود كه ايشان شكرگذارى نمىكنند و بابت اظهار اين نعمات با زبان و عمل خود سپاسگزارى نمىنمايند ؟ چون شكر خدا همان اعتراف به ربوبيّت اوست و ايمان به اينكه او تنها معبود و إله است . ( 36 )
( سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ وَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ مِمَّا لا يَعْلَمُونَ )
: ( منزّه است آنكه تمامى جفتها را آفريد ، چه از آن جفتهايى كه از زمين مىروياند و چه از خود انسانها و چه آن جفتهايى كه انسانها از آن بىاطّلاعند ) در اين آيه ابتدا خداوند تنزيه خود را انشاء كرده و خود را از اينكه كسى در امر تدبير شريك او باشد منزّه مىشمارد و آنگاه به مسأله تزويج در هستى اشاره مىكند ، چون تمام موجودات اعم از انسان ، حيوان و نبات و غير آن از راه تولّد و تزويج دو چيز و پديد آوردن امر سوّم ايجاد مىشوند و بطور كلّى عالم از دو وجود فاعل و منفعل و برخورد آنها پديد آمده كه انسان به نحوه ايجاد و تولّد بعضى از آنها علم دارد و بر بسيارى از آنها احاطهء علمى نيافته است و زوج بودن اشياء عبارتست از مقارنهء بعضى با بعضى ديگر براى نتيجه دادن يك شئى سوم كه از تركيب آن دو چيز بوجود آمده . ( 37 )
( وَ آيَةٌ لَهُمُ اللَّيْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهارَ فَإِذا هُمْ مُظْلِمُونَ )
: ( و شب نيز براى آنها نشانهء عبرتى است كه ما روز را از آن بيرون مىكشيم و آن وقت مردم در تاريكى قرار مىگيرند ) مىفرمايد پديد آمدن ناگهانى شب به دنبال روز يكى از نشانه‌هايى است كه دلالت بر ربوبيّت خداوند مىكند و انسلاخ روز از شب به معناى آنست كه ظلمت شب مردم را