احاطه كرده و ناگهان روز اين پوشش را مىدرد و داخل ظلمت مىشود و نورش فراگير مىگردد و شب هنگام مجددا شب چون پوششى مردم را در برمىگيرد .
( 38 )
( وَ الشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَها ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ )
: ( و خورشيد به قرارگاه خود روان است ، اين نظم خداى عزيز داناست )
( 39 )
( وَ الْقَمَرَ قَدَّرْناهُ مَنازِلَ حَتَّى عادَ كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ )
: ( و براى ماه منازلى معين كرديم تا دوباره به صورت هلال مانند چوب خوشه خرماى كهنه درآيد )
( 40 )
( لَا الشَّمْسُ يَنْبَغِي لَها أَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَ لَا اللَّيْلُ سابِقُ النَّهارِ وَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ )
: ( نه خورشيد را سزد كه به ماه رسد و نه شب از روز پيشى گيرد و هر يك در مدارى شناورند )
مىفرمايد خورشيد به جانب محّل قرار گرفتن خود حركت مىكند و يا تا زمان استقرار و محل قرارگاهش حركت مىنمايد ، در علم نجوم سيارّات منظومهء شمسى به دور خورشيد مىچرخند ولى كلّ منظومهء شمسى همگى به سوى ستارهء ( نسر ثابت ) حركتى انتقالى دارند . پس آفتاب پيوسته در جريان است مادامى كه نظام دنيوى پابرجاست ، تا زمانيكه خورشيد آرام گيرد و از حركت بيفتد ، در نتيجه دنيا خراب گشته و نظام عالم باطل مىشود ( كه علامت برپا شدن قيامت است ) .
به هر حال حركت خورشيد « 1 » چه به معناى حركت انتقالى كلّ منظومه باشد و چه به معناى حركت جوهرى و ذاتى درون خورشيد « 2 » باشد ، تقدير و تدبيرى است از ناحيهء خدايى كه عزيز است و هيچ غالبى بر ارادهء او غلبه نمىيابد و عليم است يعنى به هيچ يك از جهات صلاح در امورش جاهل نيست .
و خداوند براى ماه نيز منازلى را مقدّر كرده به صورتى كه ماه تقريبا در مدت 28
هامش
( 1 ) . در مجمع البيان ج 8 از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه اين آيه را چنين تلاوت فرمودند :وَ الشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهايعنى خورشيد حركت دارد و آرام و قرار نمىگيرد .
( 2 ) . كه در طى آن مطابق واكنش 2 2 همجوشى هستهاى انجام مىشود و انرژى فوق العادهاى توليد مىشود و اين روند تا زمانيكه مادّه خورشيد تماما به انرژى تبديل شود ادامه خواهد داشت ( مترجم )