اينك رسول خود را بر يهود بنى نضير مسلّط نموده و در نتيجه فىء و اموالى كه از آنها غنيمت گرفته شده فقط مخصوص اوست و او هر چه بخواهد با آن اموال مىكند .
( 7 )
( ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ مِنْكُمْ وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ )
: ( آنچه خدا از اموال اهل آباديها به رسول خود برگردانيد ، از آن خدا و رسول او و خويشان رسول و فقيران و مسكينان و در راه ماندگان است ، تا اموال بين توانگران دست به دست بچرخد و هر چه رسول خدا به شما داد بگيريد و هر چه شما را از آن نهى كرد ، ترك كنيد و از خدا بترسيد ، بدرستى كه خدا شديد العقاب است )
در اينجا حكم كلى فىء و غنايمى را كه بدون جنگ به دست مسلمانان مىافتد ، بيان مىكند ، و مىفرمايد : حكمى كه دربارهء غنيمت بنى نضير گفتيم به اين مورد اختصاص ندارد ، بلكه هر غنيمتى كه بدون جنگ به دست رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم برسد ، مخصوص خدا و رسول است ، يعنى بخشى از آن اختصاصا متعلّق به رسولخدا است و بخشى ديگر بايد زير نظر رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم در راه رضاى خدا مصرف شود و اينكه بعضى « 1 » گفتهاند ، ذكر نام خدا در ميان صاحبان سهم فقط به صرف تبرّك و تيمّن بوده صحيح نيست و نبايد مورد توجّه قرار بگيرد و منظور از
( لِذِي الْقُرْبى )
اقرباى رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم و اهل بيت آن جناب است و معنا ندارد كه آن را به قرابت عموم مسلمانان حمل كنيم ، و مراد از ( يتامى ) يتيمان فقير هستند و ( مساكين ) هم فقراى بسيار نيازمند و ( ابن سبيل ) هم شخص در راه مانده و محتاج مىباشد ، از ائمه اهل بيت ( عليهم السلام ) روايت شده كه فرمودهاند : منظور از ذى القربى ، اهل بيت و مراد از يتامى و مساكين و ابن سبيل هم يتيمان و مسكينان و در راه ماندگان از آنهاست .
در ادامه به علّت اين حكم اشاره كرده و مىفرمايد : اينكه ما ( فىء ) را فقط به رسول خود و اقرباى او و فقراى مساكين و در راه ماندگان ، اختصاص داديم به جهت آن بود كه
هامش
( 1 ) . تفسير روح المعانى ، جلد 28 .