يَحْتَسِبُوا وَ قَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَ أَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يا أُولِي الْأَبْصارِ )
: ( اوست آنكه براى اوّلين بار كافرانى از اهل كتاب را از ديارشان بيرون كرد با اينكه شما احتمال خروج آنها را نمىداديد و خود آنها هم مىپنداشتند دژهاى محكم آنها مانع هر دشمنى است و مىتواند مانع از غلبهء خدا بر آنها شود ، ولى عذاب خدا از جايى كه حسابش را نمىكردند به سراغشان آمد و خدا رعب و وحشت را در دلهايشان افكند ، چنان كه خانههاى خود را به دست خود و به دست مؤمنين خراب كردند ، پس اى صاحبان بصيرت ، عبرت بگيريد )
قبيلهء بنى نضير از يهود مدينه بودند كه ميان آنها و رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم عهدى منعقد شده بود ، كه همواره با مسالمت در كنار هم زندگى كنند و نه بر له و نه بر عليه يكديگر اقدامى نكنند ، ولى بنى نضير اين پيمان را نقض كردند « 1 » و قصد توطئه نمودند ، رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم به آنها دستور داد : يا جلاى وطن كنيد و يا آماده جنگ باشيد ، بنى نضير تصميم به جلاى وطن گرفتند ، امّا منافقين مدينه و در رأس آنها عبد اللّه بن ابى به نزد آنها رفته و گفتند : از مدينه بيرون نرويد ، بمانيد و جنگ كنيد ، ما هم شما را يارى مىكنيم و آنها هم همين تصميم را گرفتند ، رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم هم عزم جنگ نمود و بيرق جنگ را به دست امير المؤمنين على عليه السّلام داد و با تكبير بسوى آنها حركت كردند و قلعههاى آنان را محاصره نمودند ، در اين هنگام خداوند رعب و وحشت را در دلهاى آنها بيانداخت ، بطوريكه از ترس اينكه خانههايشان بدست مسلمين بيافتد ، خودشان با دست خود خانههايشان را خراب مىكردند و مسلمانان نيز وقتى به قلعههاى ايشان دست مىيافتند آن را خراب نمودند و درختان آنها را قطع مىكردند ، در اين هنگام يهود ترجيح دادند كه جان خود را برداشته و از مهلكه بگريزند ، به اين ترتيب مجبور به جلاى وطن و ترك مدينه شدند .
هامش
( 1 ) . در تفسير مجمع البيان جلد 9 از محمد بن اسحاق نقل شده كه ماجراى يهود بنى نضير بعد از مراجعت مسلمانان از جنگ احد اتفاق افتاده ، امّا نظر زهرى اين است كه اين ماجرا 6 ماه بعد از جنگ بدر و قبل از احد اتفاق افتاده است .