ديگران مىشود ، مثل آزار مردم و تهمت و غيبت و . . . ) كه هر دوى اين موارد از مصاديق معصيت خدا هستند و نيز دربارهء معصيت رسول ( يعنى امورى كه از ناحيهء خدا امر و نهى دربارهء آن نرسيده ، امّا رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم از جانب خود به منظور تأمين مصالح امّت دستور آنها را صادر نموده ) با يكديگر نجوى كردند و به اين اعمال خود مداومت نمودند ، اينها وقتى كه به نزد تو حاضر مىشوند به غير ( سلام ) كه تحيّت تشريع شده از جانب خداست ، به تو درود مىفرستند « 1 » و در دل خود مىگويند : تو پيامبر خدا نيستى ، اگر بودى خدا ما را به خاطر آن اقوال و آن نوع تحيّت عذاب مىكرد .
امّا خداوند در جواب آنها مىفرمايد : اينها در پندار خود به خطا رفتهاند و به آن عذابى كه وعده داده شدهاند مىرسند ، چون هر آينه داخل عذاب جهنّم خواهند شد و حرارت آن را خواهند چشيد و همين جهنم كه بسيار بازگشتگاه بدى است ، براى عذاب آنها كفايت مىكند .
( 9 )
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا تَناجَيْتُمْ فَلا تَتَناجَوْا بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ مَعْصِيَةِ الرَّسُولِ وَ تَناجَوْا بِالْبِرِّ وَ التَّقْوى وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ )
: ( اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، وقتى نجوى مىكنيد درباره گناه و دشمنى و نافرمانى رسول نجوى نكنيد ، بلكه دربارهء نيكى و تقوى نجوى كنيد و پروا كنيد از خدايى كه به سوى او محشور مىشويد ) .
اين آيهء شريفه در مقام تخفيف و رخصت نازل شده و خطاب به مؤمنين واقعى مىفرمايد : شما مىتوانيد نجوى كنيد به شرط آنكه نجواى شما درباره اثم و عدوان و نافرمانى از رسول نباشد ، بلكه در باب برّ و تقوى باشد ، ( برّ ) تمام كارهاى خير است و مقابل ( عدوان ) مىباشد ، ( تقوى ) عملى است كه گناه نباشد و مقابل ( اثم ) است و در ادامه براى تأكيد مطلب امر به تقواى الهى نموده و نسبت به قيامت تهديد مىنمايد و مىفرمايد :
از خدا پروا داشته و متلّبس به لباس عبوديّت خدايى باشيد كه در نهايت بسوى او محشور مىشويد .
هامش
( 1 ) . نقل شده كه اين افراد در مواجهه با پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم به جاى ( سلام عليك ) مىگفتند : سام عليك ( يعنى مرگ بر تو باد ) و پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم در جوابشان مىفرمود ( عليك ) يعنى بر خودت ( مترجم ) .