مىشود ، جمع و جور بنشينيد و به ديگران جا بدهيد تا بنشينند ، به آنان جا دهيد و وسعت ايجاد كنيد تا خدا هم در بهشت به شما وسعت دهد وقتى كه به شما گفته مىشود از جاى خود برخيزيد تا ديگرى كه افضل و اعلم از شماست بنشيند ، برخيزيد و آن شخص عالم را تواضع و احترام كنيد .
چون خداوند اشخاص مؤمن را بر غير مؤمن برترى درجه داده و نيز علماء از مؤمنان را بر سايرين به درجاتى برترى بخشيده و لازمهء ترفيع دادن خدا نسبت به درجهء بندگان ، زيادتر شدن قرب ايشان به خداى تعالى است ، پس مؤمنان دو گروهند : مؤمنان عامّى و مؤمنان عالم و البته عالم از غير او افضل است ، همچنانكه در جاى ديگر مىفرمايد :
( هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
« 1 » آيا كسانى كه مىدانند با كسانى كه نمىدانند ، برابرند ؟ )
و در آخر در مقام تأكيد بر تعظيم و احترام علماء امّت مىفرمايد : خداوند به آنچه مىكنيد آگاه است و شما را مطابق آنچه در باطن خود مخفى كردهايد به تناسب اينكه با ظاهرتان ( مبنى بر اعتراف به اوامر الهى ) موافقت داشته و يا مخالف آن باشد ، جزا مىدهد .
( 12 )
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقَةً ذلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ أَطْهَرُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ )
: ( اى كسانى كه ايمان آوردهايد وقتى با رسول نجوى مىكنيد ، قبلا صدقه بدهيد ، اين براى شما بهتر و به پاكى نزديكتر است ، پس اگر چيزى نيافتيد كه بدهيد ، خدا آمرزنده و مهربان است )
در اين آيه خطاب به مؤمنان مىفرمايد : قبل از گفتگوى سرّى با رسول صلّى اللّه عليه و إله و سلم صدقه بدهيد ، اين عمل براى نفوس شما بهتر و براى قلبهايتان پاكيزهتر است ، چون ثروتمندان مسلمان زياد با رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم نجوى مىكردند و به اين وسيله خود را به رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم نزديك مىنمودند و اين را نوعى امتياز و تقرّب به حساب مىآوردند ، در نتيجه فقراء مسلمان از اين بابت ناراحت و دلشكسته مىشدند ، لذا خداى متعال دستور داد كه هر وقت مىخواهند با آنحضرت صحبت پنهانى داشته باشند ، قبلا به فقراء صدقه بدهند و
هامش
( 1 ) . سورهء زمر ، آيه 9 .