سوره الرّحمن
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
غرض سوره : بيان خلقت آسمانها و زمين ، و نظام نافع حاكم بر جن و انس ، تقسيم كردن عالم به دو بخش دنيا و آخرت ، بيان اينكه هر چه در عالم موجود است از نعمات خداى تعالى است .
( 1 )
( الرَّحْمنُ )
: ( آن بخشنده ) .
( 2 )
( عَلَّمَ الْقُرْآنَ )
: ( كه قرآن را تعليم كرد ) .
( 3 )
( خَلَقَ الْإِنْسانَ )
: ( انسان را بيافريد ) .
( 4 )
( عَلَّمَهُ الْبَيانَ )
: ( و به او بيان آموخت ) .
( الرّحمن ) صيغهء مبالغه از مادّهء رحمت است و به معناى رحمت به وسيله بذل نعمت مىباشد ، به همين جهت اين سوره كه نعمات عمومى را بيان نموده و در مقام امتنان از بابت اعطاء اين نعمات است با نام ( الرّحمن ) ناميده شده و آغاز شده است .
در ادامه مىفرمايد
( عَلَّمَ الْقُرْآنَ )
اين جمله آغاز شمارش نعم الهى است و چون قرآن عظيمترين نعمت الهى است ، آن را مقدّم بر ساير نعمات نمود و تعليم آن را حتّى از خلقت جن و انس كه قرآن براى تعليم نازل شده ، جلوتر ذكر كرده .
سپس به خلقت انسان مىپردازد و اين به جهت اهميتّى است كه انسان نسبت به ساير مخلوقات دارد و خداوند طريق كمال و سعادت را براى آفرينش او ترسيم كرده و نحوهء