هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقى )
: ( و كسانى كه از گناهان كبيره و فواحش پروا كردهاند ، و به جز گناهان كوچك مرتكب نشدهاند ، پروردگار تو آمرزش وسيع دارد ، او به وضع شما آگاهست چه آن زمان كه شما را از زمين پديد آورد و چه آن زمانى كه در شكم مادرانتان جنين بوديد ، بيهوده خويشتن را نستاييد ، چون او بهتر مىداند كه چه كسى با تقواست )
( كبائر اثم ) گناهان كبيره است يعنى هر گناهى كه مرتكبش را مستحقّ دوزخ مىكند . و ( فواحش ) گناهانى است كه خيلى شنيع و قبيح باشد ( مانند زنا و لواط ) ولى بعيد نيست در اين آيه فواحش و كبائر يكى باشند و ( لمم ) گناهان كوچك و يا بزرگى هستند كه گاه گاه عارض مىشوند و به صورت عادت و ملكه در نيامدهاند و بعضى « 1 » آن را به معناى گناه صغيره دانستهاند .
مىفرمايد افراد محسنى كه در آيه قبلى گفتيم جزاى نيك دارند ، كسانى هستند كه از گناهان كبيره و فواحش دورى و اجتناب مىورزند و در عين حال ممكن است گاهى مرتكب آن بشوند ، امّا زود پشيمان شده و متذكّر مىگردند . همانا خدا واسع المغفرت است و با اين جمله آنها را به آمرزش خدا اميدوار مىسازد و به توبه تشويق و ترغيب مىكند ، در ادامه مىفرمايد : خداوند نسبت به همه اوضاع شما از آغاز خلقت كه شما را به حالات گوناگون متحّول كرد تا سرانجامتان كه به سوى او باز مىگرديد ، آگاهى دارد ، پس ديگر خود را به پاكى نستاييد و ادّعاى پاكدامنى و تقوا نكنيد ، چون او بهتر مىداند كه چه كسى پاك و با تقواست .
( 33 )
( أَ فَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى )
: ( آيا آن كس را كه از انفاق روى گردان شد ، ديدى ؟ )
( 34 )
( وَ أَعْطى قَلِيلًا وَ أَكْدى )
: ( مختصرى انفاق كرد و سپس ترك انفاق نمود )
( 35 )
( أَ عِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرى )
: ( آيا او علم غيب دارد و مىداند ؟ )
( 36 )
( أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِما فِي صُحُفِ مُوسى )
: ( و يا از آن سفارشات كه در تورات درباره اعطاء حق شده ، خبر ندارد ؟ )
( 37 )
( وَ إِبْراهِيمَ الَّذِي وَفَّى )
: ( و يا از صحف ابراهيمى كه حق عبوديّت را به حدّ تمام
هامش
( 1 ) . تفسير روح المعانى ج 27