( 29 )
( فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا )
: ( پس از كسى كه از ياد ما روى مىگرداند و جز زندگى دنيا را نمىطلبد ، اعراض كن )
( 30 )
( ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدى )
: ( اين نهايت دريافت علمى آنهاست ، همانا پروردگارت بهتر مىداند كه چه كسى از راه او گمراه شده و چه كسى هدايت يافته است . )
يعنى حالا كه مشركين فقط از ظن و گمان و هواى نفسشان پيروى مىكنند ، تو هم از اينها كه از ذكر ما رويگردان شدهاند و تنها همّ و غمّشان زندگى دنياست و بهرهء علمى آنها هم فقط منحصر به مسائل مادّى دنيويست ، اعراض كن ، چون اينها گمراهند و خدا خودش بهتر مىداند كه چه كسانى با انتخاب دنيا به عنوان منتهى و مقصد و مبلغ اهتمام خود ، گمراه شدهاند و چه كسانى به سوى حقايق مبدأ و معاد راه يافتهاند و هدايت شدهاند .
و مراد از ( ذكر ) در اين آيه ( قرآن ) يا ( ياد خدا ) ست .
( 31 )
( وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَساؤُا بِما عَمِلُوا وَ يَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى )
: ( و هرچه در آسمانها و زمين است از آن خداست ، تا خدا آنهايى را كه با اعمال خود بدى كردند و آنهايى را كه با اعمال نيك خود نيكى نمودند ، جزا بدهد )
يعنى البتّه كه پروردگار تو به حال دو گروه هدايت يافته و گمراه آگاه است چون او مالك همهء چيزهائيست كه در آسمان و زمين است و لذا مالك مسلّط و مدبّر امور اين دو طائفه نيز هست ، پس تو از گروه گمراه اعراض كن و امر آنها را به خدا واگذار نما ، تا خدا آنها را مطابق اعمالشان جزا دهد ، يعنى معصيت كاران را كيفر دهد و مطيعان را به پاداشى نيكو جزا دهد « 1 » .
( 32 )
( الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّكَ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ إِذْ أَنْتُمْ أَجِنَّةٌ فِي بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ فَلا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ
هامش
( 1 ) .( هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ، آيا پاداش نيكى به جز نيكى است ) سورهء الرحمن ، آيه 60 .