همان روزيست كه در دنيا شما را از آن بيم مىدادند و امروز تحقّق يافته .
( 21 )
( وَ جاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِيدٌ )
: ( و هر فردى كه به عرصه قيامت مىآيد يك نفر از پشت سر او را مىراند و يك نفر هم گواه با او همراه است )
مىفرمايد : هر نفسى در روز قيامت براى فصل قضا و پس دادن حساب در محضر الهى حاضر مىشود ، در حالى كه سوق دهندهاى با اوست كه او را از پشت سر مىراند و شاهدى به همراه دارد كه به آنچه او كرده گواهى مىدهد . و ظاهرا سائق و شهيد دو تن از جنس ملائكه هستند .
( 22 )
( لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ )
:
( به او گفته مىشود : اين همان چيزى است كه تو از آن غافل بودى ، پس ما امروز پرده غفلت را كنار زديم و ديدگانت امروز تيزبين و نافذ شده است )
ظاهرا توبيخ و عتاب متوجّه نوع انسان و يا منكرين معاد است و ( هذا ) اشاره به آن حقايقى است كه انسان در قيامت آن را به چشم خود مىبيند و متوجّه مىشود كه تمامى اسباب از كار افتاده و همه چيز بسوى خداوند قهّار بازگشته و همهء اين حقايق در دنيا هم در پيش چشم انسان بود ، امّا آدمى به جهت اعتماد و اتّكائى كه به اسباب ظاهرى داشت ، از اين حقايق غافل بود ، تا اينكه خداى تعالى در قيامت اين پرده غفلت را از ديدگان او كنار زده و آن وقت حقيقت امر برايش روشن شده و به مشاهده عينى حقايق و باطن امور را در مىيابد .
در نتيجه ديدهاش مانند آهن برّان تيزبين و نافذ شده و چيزهايى را مىبيند كه در دنيا نمىديد . پس حجّت بر عليه او قائم است نه به نفع او .
( 23 )
( وَ قالَ قَرِينُهُ هذا ما لَدَيَّ عَتِيدٌ )
: ( فرشتهء موكّل بر او مىگويد : نامهء عمل او نزد من حاضر است )
( 24 )
( أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ )
: ( خطاب مىرسد : هر كافر معاند را به دوزخ اندازيد )
( 25 )
( مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ مُرِيبٍ )
: ( و هر فرد محروم از نيكى و خير و هر متجاوز و هر كسى كه مردم را به تحيّر و شك مىافكند )