ثبت مىكنند يعنى ملائكه آنچه را از لوح محفوظ نزد خود دارند با اعمال بندگان مطابقت مىدهند ، « 1 » آنگاه در مقام تعليل اينكه ، كتاب اعمالشان عليه آنها به حق گواهى مىدهد مىفرمايد : چون كتاب ما دلالت مىكند بر عمل شما ، دلالتى بر حق ، و بدون تخلّف ، زيرا كتاب ما لوح محفوظ است كه بر تمامى جهات واقعى اعمال شما احاطه دارد .
( 30 )
( فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَيُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِي رَحْمَتِهِ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ )
: ( پس آنهايى كه ايمان آورده و اعمال صالح كردند ، پروردگارشان آنها را داخل در رحمت خود مىكند ، اين همان رستگارى آشكار است )
در اين آيه وضعيّت اهل سعادت و ايمان را مطرح مىنمايد ، و مىفرمايد در آن زمان كسانى كه ايمان خود را با اعمال شايسته قرين نمودهاند پروردگارشان آنها را داخل در رحمت خود نموده و مشمول كمال سعادت و بهشت مىنمايد و اين امر رستگارى آشكار است .
( 31 )
( وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا أَ فَلَمْ تَكُنْ آياتِي تُتْلى عَلَيْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَ كُنْتُمْ قَوْماً مُجْرِمِينَ )
: ( و امّا كسانى كه كافر شدند ، به آنها گفته مىشود : آيا نبود كه آيات من بر شما تلاوت مىشد ، و شما استكبار مىكرديد و مردمى مجرم بوديد ؟ )
يعنى كسانى كه مرتكب كفر و تكذيب شده در برابر آيات خدا استكبار ورزيده باشند در قيامت به جهت توبيخ و ملامت به آنها خطاب مىشود : آيا چنين نبود كه آيات من كه شامل حجّتهاى آشكار بود براى شما تلاوت مىشد و شما از قبول آنها استكبار مىورزيديد و مردمى گنهگار بوديد ؟ ( پس امروز هم انتظارى جز عذاب و شقاوت نبايد داشته باشيد ) .
( 32 )
( وَ إِذا قِيلَ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَ السَّاعَةُ لا رَيْبَ فِيها قُلْتُمْ ما نَدْرِي مَا السَّاعَةُ إِنْ نَظُنُّ إِلَّا ظَنًّا وَ ما نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ )
: ( و زمانيكه گفته مىشد : وعدهء خدا حق است و در قيامت شكّى نيست مىگفتيد : ما نمىفهميم قيامت چيست و فقط دربارهء آن ظن و احتمال مىدهيم و ما هرگز نمىتوانيم به آن يقين بيابيم )
هامش
( 1 ) . در تفسير قمى در ذيل اين آيه از امام صادق عليه السّلام روايتى نقل شده كه همين معنا را تأييد مىكند .