لذا در آخرت حسابرسى فرديست و جزاء مطابق عدل است .
( 16 )
( وَ لَقَدْ آتَيْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلَى الْعالَمِينَ )
: ( و به تحقيق ما به بنى اسرائيل كتاب و حكمت و نبوّت داديم و از روزىهاى نيكو روزيشان كرديم و آنها را بر اهل عالم عصر خود برترى داديم )
( 17 )
( وَ آتَيْناهُمْ بَيِّناتٍ مِنَ الْأَمْرِ فَمَا اخْتَلَفُوا إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ )
: ( و به آنان دربارهء امر دين آياتى روشن داديم ، پس اختلاف نكردند مگر بعد از آنكه به حقانيّت آن علم يافتند و از روى حسادت به يكديگر در آن اختلاف نمودند ، به درستى كه پروردگارت در روز قيامت ميان ايشان دربارهء آنچه اختلاف مىكردند داورى خواهد كرد )
مىفرمايد : ما به بنى اسرائيل كتاب تورات را داديم كه مشتمل بر شريعت و احكام نبوّت موسى عليه السّلام است ، ليكن كتاب در اينجا شامل انجيل نمىشود چون انجيل متضمن شريعت نيست ، همچنين شامل زبور داود نيز نمىگردد چون زبور فقط داراى ادعيه و اذكار است . مگر اينكه ( الكتاب ) شامل جنس كتاب باشد و مراد از ( حكم ) عبارتست از آن وظايفى كه كتاب ميان مردم در اختلافاتشان ، حكم مىكند . و مراد از ( نبوّت ) انبياء كثيريست كه خداوند آنان را بر بنى اسرائيل مبعوث كرد ، و روزىهاى پاكيزهاى كه خداوند به آنها ارزانى نمود شامل مرغ بريان و ترنجبين بود . و چنانچه قبلا هم گفتيم اگر مراد از برترى ، تفضيل در بعضى جهات مثل كثرت انبياء و معجزات باشد ، عالمين همهء جهانيان را شامل خواهد شد امّا اگر برترى در همهء جهات منظور باشد در اين صورت ( عالمين ) فقط مردم هم عصر آنها را شامل مىشود .
و مراد از ( بيّنات ) آيات آشكارى است كه هر شك و ترديدى را زايل مىكند . و مراد از ( امر ) امر دين يا امر نبوّت و دعوت رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم است يعنى معناى عبارت اين است كه : ما به بنى اسرائيل دلائل روشنى در امر دين داديم و يا از امر رسول خود علائمى به اهل كتاب داديم كه همگى بر صدق ادّعاى او دلالت داشتند و اختلافاتى كه آنها در امر دين به راه انداختند ، با وجود اينكه به حقّانيت آن يقين داشتند ( و شك و شبهه و