تدبير كرده و آنها را ارتزاق مىكند و پرورش ميدهد خداى تعالى است ، نه اين الهه و معبودهاى فرضى . چون پديد آورندهء آن نعمات و نعمت خواران خداست و خلقت هم جداى از تدبير نيست ، لذا خداى سبحان إله شماست و هيچ إله ديگرى جز او نيست و خلقت و تدبير هر دو بدست اوست . و مراد از ( رزق ) هر چيزى است كه بقاء مزروق را تداوم مىدهد كه مبداء آن آسمان و زمين است . ( آسمان با اشعهء اجرام نورانى و بارانش و زمين با جذب آن اشعه و باران و رويانيدن گياه و حيوان و ساير پديدههايش )
و حالا كه با اين برهان ثابت شد تنها معبود هستى خداى يكتاست در مقام توبيخ و ملامت مىفرمايد : پس تا كى از حق روى مىگردانيد و به سوى باطل گرايش مىيابيد و از توحيد به سوى شرك مىرويد ؟
يعنى با اين كه عبادتى براى غير خداوند خالق و رازق جايز نيست ، چرا متوجّه راه حق نمىشويد و به آن اعتراف نمىكنيد ؟
( 4 )
( وَ إِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ )
: ( و اگر تو را تكذيب كردند به تحقيق پيامبران قبل از تو را نيز تكذيب نمودند و سرانجام كارها بسوى خدا باز مىگردد . )
اين آيه در حكم تسليّت و دلگرمى رسول خداست ، مىفرمايد اگر مردم بعد از شنيدن اين برهانهاى روشن باز هم تو را انكار كردند ، اندوهگين نباش چون اين سنّت همه امّتهاى مكذّب است كه در گذشته هم ساير پيامبران را تكذيب كردهاند و بدان كه سرانجام همه امور بدست خداست و او مردم را مطابق استحقاقشان جزا مىدهد لذا او اين افراد مكذّب را نيز مجازات خواهد كرد و چنان نيست كه اينها بتوانند با كفر و تكذيب خود ، خدا را به ستوه و عجز درآورند .
( 5 )
( يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ )
: ( اى مردم همانا وعدهء خدا حق است ، پس زندگى دنيا شما را نفريبد و شيطان فريبنده با استناد به رحمت خدا شما را فريب ندهد )
خطابى عمومى به همهء مردم است دربارهء مسأله معاد .