شما در زمين قرارگاه و بهرهاى است تا مدتى معيّن ) نبود ، هر آينه به زندگى آنها خاتمه داده مىشد ، چون آنها نيز مانند قوم تو كه دربارهء قرآن تشكيك مىكنند ، نسبت به كتاب موسى دچار شكى ريبآور بودند .
( 46 )
( مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها وَ ما رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ )
:
( هر كس عمل شايستهاى بجا آورد نفعش عايد خودش مىشود و هر كس بدى كند بر عليه خودش خواهد بود و پروردگار تو نسبت به بندگان ستمگر نيست )
يعنى عمل ، قيامش به صاحب عمل است و جزاء آن متوجه صاحب عمل مىشود .
پس اين رفتار خداوند كه نفع عمل صالح را به صاحبش مىرساند و او را ثواب مىدهد و ضرر عمل بد را نيز به صاحبش و اصل مىكند و او را عقاب مىنمايد ، ابدا ظلمى نسبت به آنها محسوب نمىشود ( چون قرار دادن شئ در غير موضع آن نيست ) بلكه عين عدل مىباشد .
( 47 )
( إِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ ما تَخْرُجُ مِنْ ثَمَراتٍ مِنْ أَكْمامِها وَ ما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى وَ لا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ أَيْنَ شُرَكائِي قالُوا آذَنَّاكَ ما مِنَّا مِنْ شَهِيدٍ )
: ( علم قيامت فقط به خدا باز مىگردد و مختصّ به اوست علم به اينكه چه ميوهاى از غلافش بيرون مىآيد و مادگان به چه فرزندى باردار مىشوند و هيچ يك از آنها فرزند خود را نمىزايد مگر با علم خدا و روزى كه از دور ندا داده شوند ، كجايند شريكان من ؟ در پاسخ گويند : ما اعلام مىكنيم كه هيچ يك از ما به داشتن شريك براى تو گواهى نمىدهيم )
يعنى خداى سبحان كه آفريدگار اشياء است و احوال آنها را تدبير مىكند ، عالم به آنها و همه جزئيات احوال آنهاست و علم او همه جزئيات را دربرمىگيرد . پس او تنها ربّ و معبود داناى آنهاست و اين فراز در مقام اثبات توحيد ربوبيت و الوهيّت پروردگار مىباشد .
آنگاه مىفرمايد در روز قيامت اين مشركانى كه به جهت اعمالشان از ساحت قرب حق دور هستند ، از دور ندا داده مىشوند كه : كجا هستند شريكان من و آلههاى كه امر تدبير خلق را به آنها نسبت مىداديد ؟ و آنها جوابى ندارند جز اينكه اعتراف كنند كه : ما