أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ )
: ( همان كسانى كه به سخن گوش فرا مىدهند و بهترين آن را پيروى مىكنند ، آنهايند كه خدا هدايتشان كرده و آنان صاحبان خرد هستند )
طاغوت يعنى هر معبود غير خدا و هر شخص متجاوز .
مىفرمايد كسانى كه از هر معبود غير خدا دورى گزيده و بسوى خداى واحد باز گردند برايشان بشارت به نيكوترين جزا خواهد بود . پس صرف نفى طاغوت بدون اثبات و ايمان به خداى واحد سودى ندارد ، بلكه عبادت با اخلاص دين آنست كه انسان بين نفى آلهه و اثبات خداى واحد جمع نمايد .
در ادامه مىفرمايد : بندگان مرا بشارت بده ، همان كسانى كه اقوال را مىشنوند و از بهترين آنها پيروى مىكنند . مراد از قول ، آن قولى است كه ارتباطى با عمل داشته باشد و بهترين قول ، قولى است كه آدمى را بهتر به حق برساند و براى او خير بيشترى داشته و ناصحانهتر باشد ، و انسان فطرتا حسن و جمال را دوست مىدارد و به سوى كمال و جمال جذب مىشود و هميشه بدنبال زيباتر و احسن و اكمل مىرود . لذا بندگان خدا فطرتا تابع حقّند و رسيدن به واقع را مىطلبند و در مواجهه حق و باطل ، حق را انتخاب مىكنند و در مورد حق و احقّ ، البتّه احقّ و احسن را برمىگزينند .
و اينطور نيست كه پيرو هواى نفسشان باشند و هر سخنى را بدون تفكّر و تدبّر رد كنند ، بلكه در آن مىانديشند و اگر حق بود از آن پيروى مىكنند .
و اينچنين كسانى را خداوند به هدايت الهى هدايت كرده و اين هدايت عبارت است از طلب حق و آمادگى براى پيروى از آن و اين امر يك هدايت اجمالى است كه همه هدايتهاى تفصيلى به هر يك از معارف الهى در نهايت به آن منتهى مىشود .
و نيز فقط آنها صاحبان خرد هستند ، چون عقل عبارتست از نيرويى كه با آن بسوى حق راهيابى مىشود و علامت داشتن عقل « 1 » ، پيروى از حق است .
( 19 )
( أَ فَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذابِ أَ فَأَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِي النَّارِ )
: ( آيا آنكس كه عذاب بر او حتمى شده ، آيا تو مىخواهى كسى را كه داخل آتش است نجات بدهى ؟ )
هامش
( 1 ) . العقل ما عبد به الرحمن و اكتسب به الجنان ( حديث )