بينا بودند ، يعنى آنها قواى بدنى خود را در راه خشنودى و رضاى خدا به كار مىبرند ، و در طاعت خدا و رساندن خير به خلق و نيز در تشخيص حق از باطل بسيار كوشا بودند و از كنار هم قرار دادن اين آيه با آيه 72 و 73 سورهء انبياء استفاده مىشود كه آنها امام بوده و مردم را به امر خدا بوسيلهء وحى هدايت مىكردند . كه اينها از آثار ( ابصار ) است و اداء زكات و اقامهء نماز و انجام فعل خيرات از طرف آنها از آثار ( ايدى ) مىباشد .
و در ادامه مىفرمايد : آنها را به خصلتى خالص و پاك ، خالص كرديم كه عبارتست از ياد خانه آخرت ، بطوريكه آنها مستغرق در ياد آخرت و پروردگارشان گشتند ، لذا در راه رسيدن به كمال معرفت الهى نهايت تلاش را نمودند . بعضى مفسّران « 1 » دار را به معناى دنيا گرفتهاند كه در اين صورت معنا چنين خواهد بود كه ما آنها را براى دار دنيا خالص كرديم ، يعنى مادامى كه دنيا برقرار باشد ذكر خير آنها بر سر زبانها جارى خواهد بود ليكن معناى اول مناسبتر است .
در ادامه فرمود : آنها در نزد ما از بندگان برگزيده و از نيكان هستند .
( اصطفاء ) ملازم با تسليم شدن مطلق در برابر خداى متعال در مرحله عقيده و عمل است ، بطوريكه انسان داراى عقيده نيك و عمل صالح شود ، لذا غوطهور شدن انسان در ياد آخرت و لقاء پروردگار و متمركز شدن و صرف همهء قوا و همّ و غم او در راه آن و ريشهدار شدن اين خصيصه در او ، باعث مىشود كه معرفت انسان دربارهء خدا به كمال رسيده و نظرش در تشخيص عقايد حق ، صحيح و مصاب گردد و در سلوك راه بندگى خدا بصيرت بيابد و از هر كسى كه از ياد پروردگارش اعراض كرده و جز زندگى دنيا را نمىخواهد ، روى گردان شود چون نهايت درك چنين كسى همين حيات اندك مادى است همچنانكه خداوند در شأن چنين افرادى مىفرمايد
( فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ
« 2 » اى رسول ما از كسانى كه از ياد ما اعراض مىكنند و به جز حيات دنيا نمىطلبند ، اعراض كن چون دنيا نهايت حدّ
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ج 8
( 2 ) . سورهء نجم ، آيه 30 - 29 .