بدارند كارهاى كرمانشاهان اكنون در تحت اوامر آلمانها و عثمانيان جارى است و روس و انگليس راهى بدين شهر ندارند مگر غير مستقيم گفتم غير مستقيم بلى روس و انگليس غير مستقيم در اين شهر نفوذ دارند چونكه عبد الحسين ميرزاى فرمانفرما در سالهاى آخرين مدت طولانى در اين ناحيه حكومت داشته و بيشتر بزرگان شهرى با وى روابط خصوصى دارند بعلاوه يك مسئله حزبى هم پادرميانى كرده است كه به زودى خواهيد خواند اكنون كه فرمانفرما رئيس الوزراء شده و بنام دولت ايران مقاصد روس و انگليس را اجرا مينمايد دوستان او در كرمانشاه و نواحى آن هرقدر هم به ظاهر فريفته پول آلمانها شده يا با عثمانيان از در اتحاد اسلام درآمده باشند باز رابطه باطنى آنها با فرمانفرما مستحكم است دوست روس و انگليس غير مستقيم كار روائى مينمايد .
و اما مسئله حزبى در كرمانشاهان هم داستان حيدرى و نعمتى كه اكنون بدبختانه بعنوان اختلاف مسلك سياسى در تمام بلاد ايران جارى است جريان دارد فرمانفرما در ايام حكومت خود در اين ناحيه چون عادتش اين است براى پيشرفت مقاصد خود بجميع وسائل متوسل ميگردد اكنون كه مسئله اختلاف مسلك و دستهبندى حزبى رونقى دارد او هم خود را بحزب اعتدال بسته است و در ايام حكومت خود مردم را تشويق بعضويت اين حزب مينموده به اين سبب حزب اعتدال در كرمانشاهان و توابعش قوت گرفته از يكطرف جمعيت زيادى بر ضد اين مردم كه بنام اعتدال دستهبندى نمودهاند جزو حزب دمكرات شدهاند و اين دستهبندى در كرمانشاهان نسبت ببلاد ديگر اهميت دارد بواسطه ايلات و عشائر كه رؤساى آنها بخصوصيات شخصى بيكى از اين دو دسته داخل شدهاند و رقابتهاى شديد توليد گشته است بهرصورت مردم مسلحى كه بيشتر آنها از اوضاع روزگار به كلى بىخبرند از روى طمع و يا بملاحظهها و خصوصيتها در يكى از اين دو دسته داخل گشته بجان يكديگر افتادهاند . اگرچه پس از كوتاه شدن دست كاركنان روس و انگليس به ظاهر و معزول شدن فرمانفرما از حكومت غرب حزب اعتدال از اعتبارى كه داشته است بيفتاده خصوصا كه آلمانها هم با دمكراتها كار ميكنند و از اعتداليون اطمينان ندارند ولى باز ميتوان مسئله حزبى را در كرمانشاهان يكى از مسائل مهم دانست .
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 325
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣٢٥