پس از آنكه كميته دفاع ملى قم صورت اتحادى با اعتداليون بجاى آورد و به همه جا اطلاع داد كه اين دو حزب بايد با يكديگر اتحاد كنند در كرمانشاه هم صورت اتحادى بجاى آورده چند نفر از رؤساى شهرى بنام نمايندگى از اعتداليون با چند تن از رؤساى دمكرات گرد آمده انجمنى بنام كميته دفاع ملى كرمانشاهان تشكيل داده كشمكشهاى حزبى تا يك اندازه از ميان برداشته شده ولى در باطن بواسطه اينكه روابط آلمانها در واقع با دمكراتها است و اگر با اعتداليون اظهار مهرى بكنند ظاهرسازى است اعتداليون افسردهخاطر هستند دوست ميداشتهاند در عين آنكه رؤساى آنها با روس و انگليس مربوطند از استفاده نمودن آلمانها هم محروم نبوده باشند على الخصوص كه ميبايد بر ضد فرمانفرما كار كنند در صورتى كه انتظار داشتهاند در ايام رياست او بر دولت تحصيل مقامات نموده بآرزوى خود رسيده باشند .
در ميان دو فرقه دو تن از رؤسا معمم هستند در دمكراتها از خانواده آقا محمد على مجتهد معروف قوام العلماء كه شخص زيركى است و خود را به بىطمعى معرفى نموده و از اعتداليون سيد حسن خلف سيد اسماعيل اجاق است كه مردم عشايرى و شهرى به پدر وى ارادتى دارند و سيد حسن خود گرچه فضيلتى ندارد و لكن در خانه باز و سفره گستردهئى دارد و اين موجب اعتبار و احترام او شده سيد حسن از دوستان فرمانفرما است و در همين سال هم كه برائتجوئى از فرمانفرما جزو احساسات ملى شمرده مىشود او دوستى خود را با وى علنا اظهار مينمايد از اعيان شهرى در فرقه اعتدال زياد هستند قدرت و مكنت با آنها است و در دمكراتها از اين طبقه مردم كمتر ميباشند كسى كه از طبقه مزبور خود را دمكرات معرفى كرده و در حقيقت هم عملش شهادت بصدق دعوايش ميدهد شاهزاده محمد باقر ميرزا خسروى نوه مرحوم عماد الدوله است اين شخص اديب سالخورده ميان مردم احترامى دارد بمختصر شغل ديوانى و معاش كمى قناعت نموده با زندگانى ساده گذران مينمايد و از هرخدمتى كه بتواند به وطن خود بنمايد دريغ نميكند در اين وقت كه من وارد كرمانشاهان شدم اقبال الدوله كاشانى حاكم شهر در ارك مانند محبوس محترمى زندگانى ميكرد بىآنكه هيچ دخالت در كارى داشته باشد كميته دفاع ملى كرمانشاهان با هشت نفر اعضاى مركب
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 326
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣٢٦