اگر نبود اوضاع طبيعى اين جلگه شهر بروجرد ديدنى نبود على الخصوص در اين سال كه طايفه بيرانهوند بواسطه جنك مليون با روس و انگليس به خيال شركت نمودن در اين جنك از رفتن قشلاق صرفنظر كرده قسمتى از آنها در محل ييلاقى خود اقامت نمودهاند و اگر اسباب رضايت خاطر آنها فراهم نشود دور نباشد ناامنى شديدى در بروجرد و اطراف آن روى دهد چنان كه در اول ورود من به اين شهر يكى دو شب بعضى از الوار خانهاى اطراف شهر را غارت كردند و تا صبح از صداى تفنك و از فرياد و داد غارتشدگان كمتر كسى خواب كرد اين شهر بلكه صفحه لرستان هميشه ناامن بوده است ديرگاهى است كه اداره ژاندارمرى اينجا تأسيس شده با فداكارى بسيار اين ناحيه را امن نموده است در اين ايام كه پستهاى ژاندارمرى بواسطه اشتغال آنها بجنك با روس جمع شده و در بروجرد قوه از آنها باقى نمانده باز اغتشاش شروع شده است تا عاقبت چه باشد .
چيزى كه اسباب اميدوارى است حكومت نظام السلطنه است در اين ناحيه كه مردم بروجرد و لرستان و مخصوصا رؤساى الوار از او ملاحظه دارند .
نظام السلطنه ما فى شخصى متمول و مقتدر است حكومتهاى مهم در ايران نموده مرجع خدمتهاى بزرگ در دولت بوده است با عزم و پردل و در هركار باثبات قدم مىباشد ايرادى كه بر او ميگيرند اين است كه در جمع مال اصرار دارد و بسط يدى كه لازمه مقام او است ندارد و بهر صورت نظام السلطنه يكى از رجال بزرك ايران امروز بشمار ميرود پيش از اين روابط سياسى خارجه اين شخص با انگليسيان بوده است و انگليسها او را يكى از هواخواهان خود ميشمردهاند ولى از وقتى كه آلمانها در جنوب و غرب ايران نفوذ يافتهاند و مردم را بر ضد روس و انگليس برميانگيزانند و از وقتى كه قواى ايلات و عشاير براى دفاع ملى حاضر ميشوند و ناچار يك تن از رجال معروف دولت بايد اين قوا را جمعآورى كند و فرمانده كل گردد آلمانها نظام السلطنه را براى انجام اين خدمت بهر وسيله بوده حاضر كردهاند نظام السلطنه هم رضايت قلبى شاه را در طرف شدن با روس احراز كرده براى انجام اين خدمت حاضر شده و قوه زيادى از الوار سكوند و حسنوند و غيره جمعآورى نموده كه داخل كارزار شود اين عقيده طرفداران
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 306
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣٠٦