مملكت سويس اقامت دارند اشاره نمايم .
در سنه يكهزار و سيصد و سى ( 1330 ه ) كه توقف سويس را براى يك مدت اختيار كرده نخست شهر مونترو را براى اقامت برگزيدم بعضى از محصلين ايرانى كه از علاقمندى من بروح جوان ملت باخبر بودند مرا در اقامت در شهرى كه از هموطنان خالى باشد ملامت نموده درخواست كردند اقامت خود را در لوزان كه محل اجتماع محصلين ايرانى است قرار داده به آنها نزديك شده از روى وظيفه وجدانى بر آنها سرپرستى نمايم با اينكه تجارب گذشته كه در اين قبيل مواقع مكرر حاصل شده ميبايستى مرا از پذيرفتن اين درخواست منع نمايد ولى با خود انديشه كردم بعد از هرخيال راهى كه من براى خدمت نمودن به وطن اختيار كردهام همين است كه اكنون مرا به آن ميخوانند يعنى بيدار كردن روح جوان ملت و روشن نمودن دماغ آنها خصوصا كه بسيارى از اين جمع كه اكنون در لوزان اقامت دارند با اولياء آنها آشنائى و بلكه روابط خصوصى داشته و دارم و بعلاوه بعضى از آنها در مدارس ابتدائى تهران در تحت نظارت من تحصيل مقدماتى كردهاند در اين حال كه مرا از جهات ديگر فراغت بال است چه بهتر كه اين حسنطلب را غنيمت شمرده بفرزندان روحانى خويش نزديك گردم آنها را براى آتيه نزديك مهيا سازم بيشتر در اين راه سعى كنم كه علاوه بر تحصيلات خارجى كه ميكنند اطلاعات ادبى و تاريخى داخلى هم حاصل نموده از گذشتهاى نزديك كه مدخليت تام در احوال حاضر و آينده دارد تا هركجا بشود خبردار گردند حس وطنپرستى آنها تكميل شود و بالجمله تا آنجا كه ممكن شود مقصود ديرينه خود را در خدمت بروح جوان مملكت انجام بدهم اين خيالات مرا از مونترو بلوزان آورد و با عزم جزم با مذاكرات خصوصى و عمومى اختلافاتى كه ميان آنها بواسطه جوانى و بىتجربگى بود بر طرف كرده همه را با يكديگر برادر نموده از هرگونه مساعدت در اين راه دريغ نداشتم و از موفق شدن بانجام اين خدمت شعفى در خاطر خود احساس ميكردم و ميگفتم اگر از وطن دور گشتم و از هموطنان مهجور اما بقسمتى از روح جوان ملت كه همه فرزندان روحانى من هستند و چراغ فردا بوجود اينها بايد روشن گردد نزديك شده بآمال ديرينه خود در اين گوشه از دنيا رسيده يادگارى از خويش باقى ميگذارم
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 247
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٢٤٧