سلاطين تيمورى است ، و پس از مرگ ميرزا عبد اللّه از نوادگان ميرزا شاهرخ فرزند امير تيمور گوركانى در سال ( 863 ه . ق . ) در ماوراء النهر به تخت سلطنت نشست .
آداب سلطنت و حكومتدارى را از ميرزا الغ بيك آموخت و پس از مرگ عبد اللطيف و جنگ با يكى از عمو زادگان خود به نام ميرزا بابر ، و سرانجام صلح با او ، سلطان ابو سعيد حاكم بلا منازع ماوراء النهر و تركستان شناخته شد . در عصر او حوادث مهمى روى داده كه به اختصار مىآيد .
از جمله واقعهء گوهر شاد بيگم همسر شاهرخ است كه بىسبب در سال ( 861 ه . ق . ) به قتل رسيد .
دوم جنگ با ميرزا جهانشاه قراقويونلو است . او كه به قصد تسخير خراسان به حدود استر آباد آمد پس از شكست سپاه تيمورى در سال ( 862 ه . ق . ) وارد هرات شد .
سلطان ابو سعيد چون از شكست سپاه آگاه گشت با جمع آورى سپاه از بلخ به حدود مرغاب رسيد . در همين زمان ميرزا جهانشاه چون از اخبار شورش يكى از فرزندانش به نام « حسنعلى » در تبريز مطلع شد لاجرم با سلطان ابو سعيد گوركانى صلح كرده و از هرات به تبريز حركت كرد .
سوم جنگ با حسن بيك بن على بيك بن قرا عثمان آق قويونلو در سال ( 872 ه . ق . ) است . سلطان ابو سعيد چون از قتل ميرزا جهانشاه در جنگ با حسن بيك آگاه شد به منظور جلوگيرى از پيشروى آنان ، ماوراء النهر را در اختيار فرزندش سلطان احمد گذاشت و خود به آذربايجان آمد . در محل ميانه بارها ايلچيان حسن بيك به قصد صلح به اردوى او آمدند ، اما او نپذيرفت . سرانجام حسن بيك سپاه ابو سعيد را به محاصره درآورد ، سپاهيان تاب مقاومت نياورده مقلوب و پراكنده شدند . سلطان ابو سعيد به اسارت سلطان آق قويونلو افتاد و بعد از سه روز وى را به دست يادگار محمد از نبيرهزادگان گوهرشاد بيگم دادند و او نيز به انتقام از خون گوهرشاد بيگم وى را در سال ( 873 ه . ق . ) بكشت .
ر . ك : روضة الصفا ، ج 6 ، صص 825 تا 826 و 867 تا 869 .
جواهر الأخبار ( فارسى ) — صفحة 250
مساهمون: بوداق منشى قزوينى
ص٢٥٠