فتح عراق عجم و محاربه با سلطان مراد بن يعقوب بيك بن حسن بيك
بعد از فتح آذربايجان شاه فيروز بخت ارادهء تخت عراق و فارس كرد ، و سلطان مراد پسر يعقوب ميرزا بن حسن بيك پادشاه قوى لشكر بود ، اصلا غزلباش را در حساب نياورد ، در حدود همدان « 1 » [ 573 ] به هم رسيدند و دوازده هزار كس شاه دينپرور سان داد ، و تركمانان را پنجاه هزار كس بود و با اردو و خيل و حشم بودند ، و شاه غازى اصلا ملاحظهء كم و بيش نكرد ، دست توكل و توسل به حبل المتين زده از على [ بن ] ابى طالب مدد مىخواست ، [ و ] به قدم شجاعت پيش آمد ، و در ميان دو صف تلى بود با بعضى از خاصان و مقربان بر سر آن تل رفت و آغاز مى خوردن نمود ، يكان يكان از امراء از اسب به زير مىآمدند و جام مىدادند و دستار از سر مىگشادند ، و معاينهء طايفهء تركمان اين حالت را مىديد و حيران مانده بودند كه آيا اين جماعت بدين لشكر بىيراق چه خواهند ساخت . شاه غازى تا هزار كس بدين تل طلب كرد و بعده بر ميمنه و ميسره فرمان داد كه يورش نمايند . اين طايفه همچو رعد و برق در ميانه در آمده از چپ و راست معركه گرم كردند ، و دو سه ساعت شاه دين نواز صبر فرمود تا به يك بار ملاحظهء تيپ كرده با اين هزار كس اسب انداخت و فى الفور از پيش برداشت ، و هر ده تركمان اسير يك غزلباش شده بودند [ و ] قريب ده هزار كس در اين مصاف به قتل آمد ، و خيمهها و خرگاه و سايبان زده و پرداخته و طويلهها كشيده و شترها در در خانه خسبيده و گل چهرهها در اندرون اتاق با هزار صفا خود را آرا [ يش ] داده ، اينها نصيب علغچى بىسر و پايى مىشد و هر كس بيشتر خيمه را تصرف مىكرد ديگر كسى را قوت دفع نبود . در اين جنگ غزلباش صاحب سامان شد و زنان تركمان نصيب اين طايفه شدند . اين واقعه در 24 ذى حجه ثمان و تسع مائه ( 908 ) دست داد ، و « نامراد » « 2 » به جانب فارس بيرون رفت و از آنجا
هامش
( 1 ) . تاريخ جهان آرا ، ص 267 ، « ايله قولاغى همدان » . تكملة الاخبار ، ص 42 ، « در صحراى المه قولاتى » .
توضيح : المه قولاغ از توابع بيجار است . ( ر . ك : فرهنگ آباديهاى ايران ، ص 33 ) .
( 2 ) . شاه اسماعيل از سلطان مراد آق قويونلو كه پسر دايى و خصم و رقيب او بود با عنوان « نامراد » ياد مىكرد .
( ر . ك : حبيب السير ، ج 4 ، ص 469 )