گفتار چهارم در سبب بناى خطهء فردوس منزلهء يزد و ذكر عمارت حصار و قلعهء مباركه و غير ذلك
از رشحات سحاب قلم و حركات بنان ستوده رقم مورخين بلاغت شيم به تحقيق پيوسته كه بانى اين خطه اسكندر رومى است . و چنانچه در تواريخ مبسوطه مسطور است بعد از آنكه اسكندر بر دارا كه [ 153 الف ] فرمانفرماى بلاد عجم بود استيلا يافت و روشنك دختر او را به عقد ازدواج در آورده به دار الملك حضرت سليمان على نبينا و عليه السلام آمد و در اصطخر فارس به جاى سلاطين عجم نشست در آن حين شخصى كه از اولاد كاوس بود خروج كرده به رى آمد و به استخلاص ملك موروث همت گماشت و همچنين از هر ولايت شاهزادهء كيانىنژاد پاى جرأت پيش گذاشته علم ملكگيرى برافراشتند ، اسكندر بعد از استماع اين اخبار از اصطخر فارس در حركت آمده در بلدهء رى تلاقى فريقين دست داده اسكندر بر شاهزادگان دست يافت و همگى را در قيد اسار كشيده باز به اصطخر معاودت فرمود و امر فرمود تا از تمامى بلاد ايران اولاد پادشاهان عجم و احفاد امراى ما تقدم را گرفته به سلاسل و اغلال كشيده به اصطخر آوردند و اسكندر امر فرمود تا همگى را از دار اعتبار بلند گردانند . ارسطاطاليس كه وزير و مدبّر امور اسكندرى بود مانع شده نگذاشت . آنگاه اسكندر علم عزيمت به جانب خراسان انعطاف فرمود و چون زمين يزد كه در آن وقت صحرائى بود از آب [ 153 ب ] و آبادانى به - غايت دور محل نزول موكب ظفر قرين آن خسرو حشمت آئين گشت به وزير