و چون اينها اين اعتقادات سخيف را داشتند ، لذا وقتى مىديدند كه پيامبر ، خداوند را گاهى با نام ( اللّه ) و گاهى به نام ( رحمان ) مىخواند تعجّب مىكردند و مىگفتند اين چه پيامبريست كه ما را از پرستش دو معبود نهى مىكند ، امّا خودش دو إله را مىخواند ؟ !
پس خداوند با اين آيه جواب آنها را ميدهد و مىفرمايد اين اسماء همه دلالت بر يك مسمّى مىكنند ، نه اينكه خودشان معبود مستقلى باشند .
آنگاه خطاب به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم مىفرمايد : در نمازهايت نه چندان صدايت را آشكار و بلند كن و نه چندان در آرامى و آهستگى نماز بجا بياور ، يعنى از هر دو طرف زياده روى و مبالغه نداشته باش ، بلكه حدّ اعتدال را رعايت كن .
و اين كلام با آنچه در سنّت وارد شده كه نماز صبح و مغرب و عشا بايد با صداى جهر و بلند خوانده شود و نماز ظهر و عصر با صداى آهسته و اخفا بجا آورده شود ، تطبيق مىنمايد .
و جهت آن اين است كه بلند كردن صدا در نماز معنايش متعالى بودن و بالا بودن خداست و آهسته خواندن نماز به معناى نزديك بودن اوست ، لذا به هر دو صورت بايد نماز را ادا كرد تا حقّ همهء اسماء خدا بجا آورده شود « 1 » .
( 111 )
( وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً )
: ( و بگو ستايش مخصوص خدائيست كه هرگز فرزندى نگرفته و در ملك شريك ندارد و او را دوست و سرپرستى براى رفع ذلّت نيست و او را بزرگ شمار و تكبير گو ، تكبيرى كامل ) ، در ادامهء آيه سابق مىفرمايد حال كه چنين است خدا را حمد و ستايش بگو ، همانگونه شايستهء او باشد ، چون او مالك و قادر مطلق است و كلّ تدبير عالم بدست اوست ، همان خدائى كه هرگز مماثلى در ذات يا صفاتش ندارد و هيچ چيز مانند او نيست ،
( لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ )
« 2 » ، يعنى هيچ چيز هم جنس او نيست تا اگر
هامش
( 1 ) . ( الّذى بعد فلا يرى و قرب فشهد النّجوى تبارك و تعالى ) ، ( آن خدايى كه دور است ، پس ديده نمىشود و نزديك است پس مناجات مخفى را مىشنود ، مبارك و برتر است ) .
( 2 ) . سورهء شورى ، آيهء 11 .