مىافتند ) .
( 108 )
( وَ يَقُولُونَ سُبْحانَ رَبِّنا إِنْ كانَ وَعْدُ رَبِّنا لَمَفْعُولًا )
: ( و مىگويند پروردگار ما منزّه است كه وعده پروردگارمان انجام شدنيست ) .
( 109 )
( وَ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقانِ يَبْكُونَ وَ يَزِيدُهُمْ خُشُوعاً )
: ( و گريه كنان بر چانهها به زمين مىافتند و بر تواضعشان افزون مىشود ) ، مراد از
( الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهِ )
همه كسانى هستند كه قبل از نزول قرآن ، خدا و آيات او را مىشناختند اعم از يهود و نصارى يا غير ايشان هر كس كه استعداد و قابليّت درك حق و آيات الهى را داشته باشد .
به هر جهت خطاب به رسول خود مىفرمايد به اين افراد منكر بگو ، چه به قرآن ايمان بياوريد و چه به آن نگرويد ، براى خدا تفاوتى ندارد ، به هر جهت كسانى كه قابليّت دريافت حق را دارند و آيات الهى را مىشناسند وقتى اين قرآن بر آنها تلاوت شود براى سجده با صورت به زمين مىافتند و اگر از همه اجزاى صورت چانه را نام برده به جهت آنست كه چانه پايينترين بخش صورت و نزديكترين قسمت آن به زمين است ، به هر حال آنها سجدهكنان بر زمين مىافتند و خداوند را از هر نقصى تنزيه مىكنند و مىگويند : وعدهاى كه خداى متعال به بعثت و زنده كردن مجددّ داده بود واقع شدنيست و تخلّف نمىپذيرد ، يعنى به خلاف مشركان كه معاد را انكار مىكردند ، اين افراد عالم و خداشناس به وقوع آن اذعان مىكنند و با حالت زارى و گريه ، خاشعانه براى خدا به سجده مىافتند و با جوارح بدنشان اظهار ذلّت و خضوع و بندگى مىنمايند و اين قرآن باعث ازدياد تذلّل و مذلّت قلبى و خشوع آنها مىگردد .
( 110 )
( قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى وَ لا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَ لا تُخافِتْ بِها وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا )
: ( بگو خدا را به اسم اللّه بخوانيد يا به نام رحمان ، هر يك را بخوانيد ، همه نامهاى نيكو مخصوص اوست و نماز خويش را بلند مخوان و آهسته هم مخوان ، بلكه راهى ميان اين دو در پيش بگير ) ، ( اللّه ) و ( رحمن ) دو اسم هستند كه هر دو بر يك مسمّى دلالت مىكنند ، لذا مىفرمايد آن