قادر نبود كه با حول و قوّت و جمعيّت خود آن عذاب را از خود دفع كند و آشكار گشت كه آنچه داشت خدا به او بخشيده بود .
( 82 )
( وَ أَصْبَحَ الَّذِينَ تَمَنَّوْا مَكانَهُ بِالْأَمْسِ يَقُولُونَ وَيْكَأَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ يَقْدِرُ لَوْ لا أَنْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنا لَخَسَفَ بِنا وَيْكَأَنَّهُ لا يُفْلِحُ الْكافِرُونَ )
:
( و كسانى كه ديروز آرزو مىكردند كه به جاى او باشند ، امروز مىگفتند : واى ، گويا خداست كه رزق را بر هركس از بندگانش كه بخواهد وسعت مىدهد و بر هر كس بخواهد تنگ مىگيرد ، اگر خدا بر ما منّت ننهاده بود ما را هم در زمين فرو مىبرد ، واى ، گويا كافران رستگار نمىشوند )
يعنى همان افراد دنياطلبى كه ديروز آروزى مقام و موقعيّت قارون را مىكردند وقتى ديدند كه زمين او را در خود فرو برد با ندامت و تعجّب گفتند : معلوم مىشود كه ادّعاى قارون باطل بود و گشايش روزى يا تنگى آن به مشيّت خدا وابسته است ، نه به قوّت و جمعيّت و داشتن نبوغ فكرى در علم و تدبير زندگى . و اگر خدا بر ما منّت ننهاده بود هر آينه ما را هم به همراه او به زمين فرو مىبرد ، چون او بر هر امرى تواناست و تدبير همه چيز بدست اوست و مجددا با پشيمانى و ندامت گفتند : واى ، گويا كافران رستگار نمىشوند و اين سخن ردّ مطلب سابقشان است كه آرزو مىكردند بجاى قارون باشند چون لازمهء اين آرزو آنست كه امثال قارون رستگار هستند .
( 83 )
( تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ )
: ( اين خانهء آخرت را براى كسانى قرار دادهايم كه ارادهء برترى جويى و فساد انگيزى در زمين ندارند و سرانجام از آن متّقين است ) « 1 » اين آيه و آيهء بعدى در حكم نتيجهء داستان قارون است .
اشاره با ( تلك ) كه مخصوص اشاره به دور است براى فهماندن شرافت و ارجمندى و رفعت مكان آخرت است و مراد از دار آخرت ، آخرت سعيد و نيكو مىباشد ، يعنى
هامش
( 1 ) . در مجمع البيان از امير المؤمنين عليه السّلام نقل شده كه اين آيه دربارهء اهل عدالت و تواضع از واليان امور و دربارهء قدرتمندان از ساير مردم نازل شده است .