وجود ندارد .
( 39 )
( وَ اسْتَكْبَرَ هُوَ وَ جُنُودُهُ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ إِلَيْنا لا يُرْجَعُونَ )
:
( و فرعون و لشكريانش در زمين بدون حق استكبار كردند و پنداشتند كه ايشان بسوى ما بازگردانده نمىشوند )
يعنى فرعونيان با انكار وردّ حقّى كه موسى بر ايشان آورده بود استكبار ورزيدند و حقيقت حالشان به گونهاى بود كه گويا برنگشتن بسوى ما در نظرشان رحجان دارد ، اگر چه در باطن به حقانيّت آن يقين داشتند اما از روى ظلم و برترىطلبى منكر آن شدند ، همچنانكه فرمود
( وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَ عُلُوًّا )
« 1 »
( 40 )
( فَأَخَذْناهُ وَ جُنُودَهُ فَنَبَذْناهُمْ فِي الْيَمِّ فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الظَّالِمِينَ )
: ( پس او و لشكريانش را گرفتيم و در دريا ريختيم ، پس بنگر كه عاقبت ستمكاران چگونه بود )
خداوند در مقام مجازات ، فرعونيان را با عذاب خود مؤاخذه كرده و آنها را در دريا ريخت و غرق نمود و عاقبت همه ستمكاران جز ذلّت و خوارى نخواهد بود .
( 41 )
( وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ )
: ( و آنها را پيشوايانى قرار داديم كه ديگران را بسوى آتش دعوت مىكردند و در روز قيامت ابدا يارى نخواهند شد )
يعنى فرعونيان در امر گمراهى از ديگران سبقت گرفته و ديگران را بسوى كارهايى كه مستوجب آتش دوزخ بود راهنمايى مىكردند ، كارهايى از قبيل كفر و گناهان گوناگون و اينكه خداوند آنها را پيشواى ضلالت قرار داد از باب مجازات بود نه آنكه امرى ابتدائى و غير عادلانه باشد و ايشان در قيامت نيز هيچ ياور و شفيعى نخواهند داشت كه از عذابشان بكاهد و آنها را يارى دهد .
( 42 )
( وَ أَتْبَعْناهُمْ فِي هذِهِ الدُّنْيا لَعْنَةً وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ )
: ( و آنها را در اين دنيا با لعنت تعقيب نموده و در آخرت نيز ايشان از زشت رويان خواهند بود )
يعنى از آنجا كه آنها پيشوايان كفر و ضلالت بودهاند و سايرين از ايشان پيروى
هامش
( 1 ) . سورهء نمل ، آيهء 14 .