كردهاند ، هميشه وزر و و بال گمراهى كسانى كه به آنها اقتدا كردند آنان را دنبال مىكند و ايشان غير از بار گناهان خود ، بار گناهان پيروى كنندگان خود را نيز بدوش خواهند كشيد همچنانكه مىفرمايد :
( وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ )
« 1 »
پس لعنت و دورى از رحمت همواره قرين آنها خواهد بود و در آخرت نيز چون هيچ ياورى ندارند دلهاى همهء اهل محشر از آنها متنفّر و منزجر خواهد بود و اين تحقّق معناى زشترويى است .
[ آيهء ( 56 - 43 ) جواب مشركانى كه هم قرآن و هم تورات را ردّ و انكار كردند و ستايش گروهى از اهل كتاب كه به اسلام ايمان آوردهاند ]
( 43 )
( وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ مِنْ بَعْدِ ما أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ الْأُولى بَصائِرَ لِلنَّاسِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ )
: ( و به تحقيق ما بعد از هلاكت نسلهاى گذشته ، به موسى كتاب داديم تا مايهء بصيرت مردم و هدايت و رحمتى برايشان باشد تا شايد متذكّر شوند )
مىفرمايد : سوگند مىخورم كه ما كتاب تورات را به موسى وحى نموديم بعد از هلاكت اقوام گذشته ، چون قوم نوح و قوم عاد و . . . زيرا بشر محتاج به يك كتاب آسمانى بود ، تا مردم بوسيله آن بينا شوند و حق را از باطل بشناسند و نيز بواسطهء آن هدايت بيابند و در اثر عمل به شرايع و احكام آن به رحمت حق نائل گردند و نيز اين كتاب را نازل كرديم تا شايد مردم متذكّر شوند و آنچه از اعمال و عقايد كه بر آنان واجب است بشناسند و بفهمند كه چه بايد بكنند و چه عقايدى بايد داشته باشند و بصيرت بيابند كه چگونه دست قدرت الهى ، بر هلاكت طاغيان و نابودى آنها و جانشينى مستضعفين حكم رانده است .
( 44 )
( وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الْغَرْبِيِّ إِذْ قَضَيْنا إِلى مُوسَى الْأَمْرَ وَ ما كُنْتَ مِنَ الشَّاهِدِينَ )
: ( و تو اى رسول ما در سمت غربى سينا ، آنجا كه تورات را به موسى وحى كرديم و حكم بر رسالت و نبوّت او رانديم ، نبوده و در آنجا از شاهدان نبودى )
يعنى اى محمد صلّى اللّه عليه و إله و سلم تو آن هنگامى كه ما تورات را در جانب غربى از وادى يا كوه بر موسى نازل كرديم ، حاضر و شاهد نبودى و ما اين اخبار را به تو وحى نموده و تو را آگاه مىسازيم .
هامش
( 1 ) . سورهء عنكبوت ، آيهء 13 .