مىدانيم .
( 74 )
( وَ لَوْ لا أَنْ ثَبَّتْناكَ لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئاً قَلِيلًا )
: ( و اگر ما تو را ثابت قدم نمىكرديم هر آينه نزديك بود كه اندكى به آنها متمايل شوى ) ، مراد از ( تثبيت ) در اين آيه عصمت و حفظ الهى ، و ( ركون ) به معناى كمترين تمايل است .
مىفرمايد : اگر ما با عصمت « 1 » خود ، تو را پايدارى نمىداديم نزديك مىشدى به اينكه اندكى به سوى آنها ميل كنى ، امّا ما تو را استوار ساختيم و در نتيجه كمترين تمايلى به آنها ننمودى چه رسد به اينكه آنها را اجابت كنى .
لذا رسولخدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم به تأييد الهى ابدا نزديك به تمايل آنها هم نشد ، چه رسد به اينكه به آنها ميل كند .
( 75 )
( إِذاً لَأَذَقْناكَ ضِعْفَ الْحَياةِ وَ ضِعْفَ الْمَماتِ ثُمَّ لا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنا نَصِيراً )
: ( در اين صورت ، كيفر اين عمل را به تو مىچشانديم و عذاب تو را در دنيا و آخرت دو چندان مىكرديم و تو از قهر و خشم ما هيچ ياورى در برابر ما نمىيافتى ) ، سياق آيه تهديد است و خطاب به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم مىفرمايد كه اگر تو اندكى هم به سوى آنها متمايل شوى ما عذاب مضاعف زندگى دنيا را كه مجرمان را با آنها عذاب مىدهيم و عذاب مضاعف مرگ را كه در عالم ديگر با آن گنهكاران را معذب مىكنيم ، به تو مىچشانيم و در اين صورت هيچ راه گريز و خلاصى براى تو نخواهد بود و عذاب بر تو حتما واقع خواهد شد .
( 76 )
( وَ إِنْ كادُوا لَيَسْتَفِزُّونَكَ مِنَ الْأَرْضِ لِيُخْرِجُوكَ مِنْها وَ إِذاً لا يَلْبَثُونَ خِلافَكَ إِلَّا قَلِيلًا )
: ( و نزديك بود كه مشركان تو را در سرزمين خود سوق دهند و تو را از آنجا بيرون كنند كه در اين صورت بعد از تو جز اندك زمانى نمىزيستند ) ، ( استفزار )
هامش
( 1 ) . قبلا توضيح داده شد كه عصمت از مقولهء علم و دريافت است ، يعنى درجهاى از علم و ادراك كه انسان در آن حقيقت و قبح معصيّت را مىبيند و لذا ابدا متوجّه آن نمىگردد ، امّا اين مقام منافاتى با اختيار و ارادهء شخص معصوم ندارد ، ( مترجم ) .