خيرى را بر شما افاضه مىكند و معناى آيه روشن است .
( 67 )
( وَ إِذا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَ كانَ الْإِنْسانُ كَفُوراً )
: ( و زمانيكه در دريا به شما خوف و خطرى در رسد ، به جز خدا همه را از ياد مىبريد ، ولى زمانيكه شما را از دريا بسوى خشكى نجات داد ، اعراض مىكنيد ، همانا انسان كافر و ناسپاس است ) ( ضرّ ) يعنى سختى و گرفتارى و مراد از ( مسّ ضّر ) در دريا ، گرفتار طوفان شدن و خطر غرق گشتن است و نيز مراد از ( ضلال ) در اينجا به معناى محو شدن از خاطر و يا گمراه شدن است ، همچنين معناى دعا در اين آيه درخواست و طلب مىباشد و استثناء نيز استثناء منقطع است .
و معناى آيه چنانچه خدا بهتر مىداند اين است كه وقتى در دريا مشرف به هلاكت شديد آنوقت همه خدايان دروغينى را كه جز خدا عبادت مىكرديد فراموش مىكنيد و فقط خدا را جهت نجات خود مىطلبيد ، يعنى انسان قبل از گرفتارى در دريا هميشه موقع حاجت خود معبودهاى دروغين را طلب مىكرده و آنها راه وصول به ذكر خدا را بر او بسته بودند ، چون او نجات خود را از آنها مىطلبيد و ارتباطش با پروردگارش قطع بود ، ولى در دريا زمانيكه مشرف به هلاكت مىشود ، آن خدايان دروغين هيچ يك به فرياد شخص غريق نمىرسند ، گويا در راه گم مىگردند و شخص غريق فقط به ياد خداى خالق خويش مىافتد و براى رفع گرفتاريش او را مىخواند و خدا را در نزد خود حاضر و ناظر مىبيند و اين امر رحمتى از جانب خداست و خداى متعال نيز علىرغم اعراض هميشگى آن شخص دعاى او را پاسخ گفته و وى را به سوى خشكى نجات مىدهد ، امّا روش هميشگى انسان ، ناسپاسى است و وقتى كه نجات يافت و به خشكى رسيد مجددا از ياد حق غافل شده و اعراض مىنمايد و خداوند مسبب الاسباب را فراموش نموده و او را شكرگزارى نمىكند ، در حالى كه هميشه در نعمتهاى او غوطهور است .
و چنان كه در آيات سابق ذكر شد همين مسأله كه انسان در هنگام خطر و زمانيكه مشرف به هلاكت مىگردد ، فطرتا توجّهش از همهء اسباب ظاهرى قطع گشته و متوجّه مسبب الاسباب مىگردد و در دلش روزنهء اميدى به قدرتى وجود دارد كه هيچ قدرتى