شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ وَ عِدْهُمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلَّا غُرُوراً )
: ( با آواى خود هر چه توانستى از آنها را بفريب و ايشان را از مراتب كمال تنّزل بده و با لشكر سواره و پيادهات بر آنها بتاز و در اموال و اولادشان شريك آنها باش و به ايشان وعده بده ، و براستى شيطان به آنها جز دروغ و فريب وعدهاى نمىدهد ) ، ( استفزاز ) يعنى هل دادن و راندن به آرامى يا به سرعت .
( جلب ) يعنى سوق دادن و كشاندن امّا ( اجلاب ) به معناى فرياد زدن به قهر است ، در ادامه خطاب به شيطان مىفرمايد : با آواز و وسوسهء خود از نسل آدم هر كه را مىتوانى گمراه كن و به سوى معصيت بران ، در اين تعبير كنايهء لطيفى وجود دارد كه گويا پيروان شيطان مانند رمهاى هستند كه به آواز چوپان حركت مىكنند و از خود ارادهاى ندارند .
آنگاه فرمود : به همه لشكريانت فرمان بده تا پيوسته بر سر آنان بزنند و آنان را به معاصى فرا خوانند و در منافع و مختصّات اموال و فرزندان آنها مشاركت كن ، و مراد از مشاركت شيطان اين است كه انسان مال يا فرزند را از راه حرام بدست بياورد يا آنها را در غير راه خدا به كار بندد و با اين ترتيب شيطان در منافع آنها شريك مىگردد و به مقصد خود كه نافرمانى خدا و انجام عمل حرام است نايل مىشود ، هرچند كه انسان هم از مال يا فرزندش بهره مىبرد ، امّا هر دو طرف ( شيطان و انسان ) از آن مال يا فرزند بهرهمند شدهاند ، ولى از رحمت خدا بىنصيب و تهى دست هستند « 1 » .
و در آخر مىفرمايد : به آنها وعده بده ، امّا حقيقتا شيطان وعده نمىدهد مگر وعدهء دروغين و فريبنده ، به اين صورت كه خطا را در نظر آنها صواب و باطل را به صورت حق جلوه مىدهد ، مثلا به آنها مىگويد : عقوبت و جزائى در كار نيست يا به آنها مىگويد از راه حرام توانگر مىشويد و يا به ايشان وعدهء غلبه و قدرت مىدهد ، آن هم به هر وسيلهء ممكن و يا به آنها مىگويد خداوند شما را مىبخشد و مىآمرزد ، پس گناه كنيد و از عقاب نترسيد و اين روش اطرافيان سلاطين و اهل دعوت است كه آنها را
هامش
( 1 ) . از ابن عباس روايت شده كه اموالى كه از راه حرام و غير حق بدست آمده و فرزندى كه از راه نامشروع پديد آمده باشد ، شيطان در آن سهيم است ، ( مترجم ) .