گمراه مىكند .
لذا از يك سو فتنههاى الهى بشر را احاطه كرده و از سوى ديگر شيطان با لشكر سواره و پياده خود او را در برگرفته است و فقط بندگان مخلص خدا از بوته اين آزمايشها سربلند بيرون مىآيند و اين آيه نيز در ادامه تسلّى خاطر حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله و سلم مىباشد كه نسبت به وضع مشركان زمان خود ناراحت نباشد و بداند كه جنس بشر از ازل همينطور بود ، چون شيطان سوگند خورده كه آنها را گمراه كند و خداوند هم او را بر كسانى كه از او اطاعت كنند مسلّط فرموده .
( 62 )
( قالَ أَ رَأَيْتَكَ هذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلَّا قَلِيلًا )
: ( شيطان گفت : آيا اين موجوديست كه تو او را بر من برترى دادهاى ؟
هر آينه اگر مرا تا روز قيامت مهلت دهى ، تمامى فرزندان او را جز اندكى فريب مىدهم ) ، ( احتناك ) يا افسار كردن يعنى قطع شدن از ريشه ، شيطان در ادامهء گفتارش خطاب به پروردگار كريم مىگويد : خدايا اين بود آن كسى كه مرا به سجده او امر نمودى و چون معصيت كردم مرا از درگاه خودت راندى ؟ ! سوگند مىخورم كه اگر مرا تا روز قيامت و مدّت عمر بشر در روى زمين مهلت دهى ، فرد فرد نسل او را مانند چهارپايان افسار مىكنم و زمام امور آنها را بدست مىگيرم ، مگر اندكى از ايشان را كه بندگان مخلص تو هستند .
( 63 )
( قالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزاؤُكُمْ جَزاءً مَوْفُوراً )
: ( خطاب رسيد : برو ، هر كس از ايشان كه از تو پيروى كند ، همانا جهنم جزاى شماست ، جزائى كامل ) ، پروردگار خطاب به شيطان فرمود : برو و هر چه از دستت بر مىآيد كوتاهى نكن ، امّا هر يك از بنى آدم كه از تو پيروى كند جهنم سزاى تو و ايشان خواهد بود جزائى بدون نقص و كامل كه چيزى از آن ذخيره نشده و همهاش بطور كامل داده مىشود .
( 64 )
( وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَ أَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَ رَجِلِكَ وَ