ما فوق آن نيست ، بزرگترين حجّت انفسى و فطرى بر مسأله اثبات صانع است و اگر اشتغالات دنيوى و دلبستگيهاى مادّى نبود ، هرگز انسان از ياد خالق خدا غافل نمىشد .
( 68 )
( أَ فَأَمِنْتُمْ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمْ جانِبَ الْبَرِّ أَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ وَكِيلًا )
: ( آيا ايمن شدهايد از اينكه زمين شما را فرو ببرد و يا بر سرتان سنگ ببارد ، و آنگاه براى خود از آن بلا نگهبانى نيابيد ؟ ) ، ( حاصب ) يعنى بادى كه از شدّت خود سنگريزهها را از جاى بركند يا باد كشندهاى كه در بيابان برمىخيزد ، به هر جهت خداوند به نحو استفهام توبيخى مىفرمايد ، ( چرا فقط در هنگام غرق شدن در دريا به ياد خالقتان مىافتيد ) ، مگر در خشكى ايمن هستيد ؟ چه بسا كه خداوند با زلزلهاى شما را به زمين فرو ببرد يا بوسيلهء تند بادى مهلك شما را نابود سازد و بدانيد كه در آن هنگام جز خداى يكتا هيچ كسى را نمىيابيد كه آن بلا و گرفتارى را از شما دور كرده و سلامتى و امنيّت سابق را به شما بازگرداند « 1 » .
( 69 )
( أَمْ أَمِنْتُمْ أَنْ يُعِيدَكُمْ فِيهِ تارَةً أُخْرى فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قاصِفاً مِنَ الرِّيحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِما كَفَرْتُمْ ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ عَلَيْنا بِهِ تَبِيعاً )
: ( آيا ايمن شدهايد از اينكه بار ديگر خدا شما را به دريا برگرداند و يا تند بادى بفرستد تا همه به كيفر كفرتان در دريا غرق شويد ، آنگاه هيچ كس را از قهر ما فريادرس نيابيد ) ، ( قصف ) يعنى خرد كردن و درهم شكستن ، و ( باد قاصف ) يعنى بادهاى كشنده دريايى .
در ادامهء توبيخ قبلى مىفرمايد : آيا ايمن شدهايد از اينكه خداوند مجددا شما را در دريا دچار گرفتارى و هلاكت سازد و بادى سهمناك به سويتان فرستاده و شما را به سبب ناسپاسى و كفرتان غرق كند ؟ و كشتيها و ابنيهء شما را ويران نمايد ؟ و در آن هنگام كسى را هم نداريد كه از شما حمايت كند و به جهت غرق كردن شما به خداوند اعتراض كند كه چرا چنين عمل مرتكب گشته ، و يا او را بواسطهء عملش مؤاخذه كند ، پس چرا از ياد
هامش
( 1 ) . كما اينكه زلزله هر ساله خسارات فراوان مالى و جانى براى مردم نقاط مختلف جهان ببار مىآورد ، در زلزله سال 1923 در توكيو 140000 نفر كشته شدند و در زلزله سال 1995 كوبا 95 ميليارد دلار خسارت مالى وارد شد ، ( مصطفى شاكر ) .