در راه خدا سوگند بخورند كه تقصير و كوتاهى كنند ، بلكه بايد عفو و گذشت پيشه نمايند ، آيا دوست نداريد كه خداوند شما را بيامرزد و خدا بسيار آمرزنده و مهربان است )
( ايتلاء ) به معناى تقصير و ترك و سوگند است .
مىفرمايد : توانگران از شما نبايد در دادن اموال خود به خويشاوندان و مساكين و مهاجران در راه خدا ، كوتاهى كنند و يا چنين عملى را ترك نكنند و يا سوگند نخورند كه به افراد نامبرده رسيدگى نمىكنيم ، بلكه بايد اگر از آنها ناملايمى ديدند چشمپوشى كنند و ببخشايند و شايد هم اشاره به ماجراى افك باشد كه بعضى توانگران سوگند خوردند كه از كسانى كه در منتشر ساختن قضيهء افك مؤثر بودهاند كمك و دستگيرى ننمايند ، و خداوند با اين آيه آنها را نهى كرده و در مقام تحريك ايشان به ادامه بخشش و دفع بدى با احسان ، مىفرمايد آيا دوست نداريد كه خدا شما را ببخشايد ؟ و خدا بسيار آمرزنده و مهربان است .
( 23 )
( إِنَّ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ الْغافِلاتِ الْمُؤْمِناتِ لُعِنُوا فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ )
: ( همانا كسانى كه به زنان با ايمان شوهردار عفيف و بىخبر تهمت مىزنند ، در دنيا و آخرت ملعون شده و به عذابى بزرگ معذّب خواهند شد )
در اينجا زنان مؤمنه را به سه صفت توصيف نموده ، شوهر داشتن و عفّت و غفلت در كنار ايمان ، كه هر يك سبب تّامى هستند براى اينكه نسبت زنا به آنها امرى عظيم و ظلمى شنيع باشد ، چه رسد به اينكه اين صفات همه با هم جمع باشند ، پس اين تهمت به ايشان عين ظلم است كه كيفر آن در دنيا و آخرت لعنت الهى و عذاب آخرت خواهد بود . و معناى آيه عام است و شامل همهء زنان مؤمنه و عفيف مىشود .
( 24 )
( يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ )
: ( روزى كه زبانها و دستها و پاهايشان بر عليه ايشان دربارهء آنچه انجام دادهاند ، شهادت مىدهند )
يعنى در روز قيامت زبانهايى كه با آن مرتكب قذف شدهاند و دستها و پاهايى كه مرتكب معاصى گشتهاند ، بر عليه اعمال و بديها و گناهان صاحبانشان شهادت مىدهند و