اهداف را مىشناسد .
( 19 )
( إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ )
: ( بدرستى كسانى كه دوست دارند كه امر منكرى را در ميان اهل ايمان شيوع دهند ، برايشان در دنيا و آخرت عذاب دردناك خواهد بود و خدا مىداند و شما نمىدانيد . )
مسلما مسأله افك از مصاديق فاحشه است .
مىفرمايد كسانى كه دوست دارند امور منكر و فحشا ( چون قذف و زنا ) ميان مردم مؤمن شهرت پيدا كند ، در عين اينكه اين عملشان موجب حدّ شرعى نمىشود ، امّا عذاب بزرگى را در دنيا و آخرت خواهند داشت .
چون اين عمل باعث ناخشنودى و سخط الهى مىگردد ، هر چند كه مردم از بزرگى و زشتى آن بىخبر باشند .
( 20 )
( وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ وَ أَنَّ اللَّهَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ )
: ( و اگر فضل و رحمت خدا نبود و اينكه خداوند مهربان و رحيم است ) در اين آيه نيز مانند آيه 10 - جواب لولا حذف شده ، و معناى مقدّر آن اين است كه اگر فضل و رحمت و رأفت الهى كه سعادت بندگان متوقّف بر آن است ، نبود ، اعمال آنها صالح نمىگشت و ايشان به بهشت نايل نمىشدند اما خداوند به سبب رأفت و رحمتش به بندگان رحم مىكند و آنها را به جانب صلاحشان هدايت مىنمايد « 1 » .
هامش
( 1 ) . از طريق اهل سنّت در كتاب الدّر المنثور ماجراى افك از قول عايشه چنين نقل شده كه پيامبر در يكى از جنگها عايشه را به همراه مىبرند و در يكى از منازل او از كاروان اسلام عقب مىماند ، مردى به نام صفوان بن معطل به همراهى خود و در كمال نزاهت وى را به لشكرگاه مىرساند ، اما منافقان از جمله عبد اللّه بن ابّى در اين مورد شايعه ساختند و به همسر پيامبر تهمت فسق و فجور مىدهند تا اينكه اين آيات در برائت او نازل مىشود . ولى از طريق شيعه در تفسير قمى از امام باقر عليه السّلام نقل شده كه وقتى ابراهيم فرزند رسولخدا صلى اللّه عليه و آله و سلم از ماريهء قبطيه متولد شد ، منافقان دست به تهمت و شايعه زدند و گفتند : ابراهيم فرزند رسولخدا نيست بلكه فرزند جريح قبطى است و خداوند با نزول اين آيات برائت ماريّه را ثابت كرد . به هر حال ماجراى افك چنانچه گفتيم قطعا به يكى از همسران پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم مربوط بوده . ( مترجم )