يَسْتَحْسِرُونَ )
: ( و هر كه در آسمانها و زمين است متعلقّ به اوست ، فرشتگان كه نزد او هستند از عبادتش استكبار نمىورزند و خسته نمىشوند )
( 20 )
( يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ لا يَفْتُرُونَ )
: ( شب و روز تسبيح مىگويند و سستى به خود راه نمىدهند )
مىفرمايد خداوند بر ملك خود تسلّط كامل دارد و ملك او شامل همه موجودات آسمانها و زمين است ، پس او هر قسم تصرّفى كه بخواهد مىتواند در آنها بنمايد و هيچ كس بيرون از حكم او نيست ، لذا هيچ يك از مخلوقات نمىتوانند از بازگشت به سوى او و حساب و كتاب و كيفرش فرار كنند . پس ملك خدا ملك حقيقى و از لوازم ايجاد است .
در ادامه مىفرمايد ملائكه مقرّبى كه مخصوص به موهبت قرب و حضور هستند شب و روز خداوند را تسبيح مىگويند و از عبادت او سركشى و تكبّر نمىورزند و آنچنان مستغرق حضورند كه از تسبيح دائمى خود ابدا ملول و خسته نمىشوند .
سنّت جارى ميان بردگان و موالى يا پادشاهان و رؤسا با رعاياى ايشان در مالكيتهاى اعتبارى اين است كه هر قدر برده به درگاه مولايش نزديكتر و مقرّبتر شود ، مولا تكاليف و وظايف او را تخفيف مىدهد و او را از حساب و مواخذه عفو مىنمايد ، چون اساس اجتماع بشرى بر تعاون و دادوستد منافع و رفع حوائج يكديگر است يعنى همانطور كه رعايا به ملوك محتاجند . ملوك و موالى نيز به ايشان احتياج دارند و مولى بيش از هر كس به بردهء مقرّب خود محتاج است ، امّا ملك خداى تعالى ملك حقيقى است و خداوند مالك على الاطلاق بندگان و بىنياز از هر حاجتى است لذا بنده هر قدر به او تقرّب بيشترى مىيابد ، بيشتر به عظمت و كبرياى او واقف مىشود و ذلّت و مسكنت و حاجت خود را بيشتر احساس مىكند ، در نتيجه غرق در خضوع و خشوع عبادت مىگردد و جز عبادت مولا به امر ديگر نمىانديشد .
البته چنانچه در تفسير آيه 206 سورهء اعراف گفتيم عبارت
( إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ )
اعم از ملائكه مقرّب مىباشد و شامل ساير بندگان مقرّب درگاه الهى نيز هست .