سَيِّئَةٌ مِثْلُها
« 1 » سزاى بدى ، بديى مانند آنست )
همانطور كه در اول داستان نيز خداوند معصيت آدم را نسيان عهد خوانده بود « 2 » ، بنابراين داستان بهشت آدم با همهء خصوصياتش مثالى است كه سرنوشت آينده همه ابناء بشر را تا روز قيامت مجسّم مىكند و همانطور كه نافرمانى آدم از امر پروردگار در مورد شجرهء ممنوعه را نسيان عهد ناميد ، نافرمانى فرزندان آدم را كه ناشى از نسيان ياد خدا و آيات اوست ممثّل مىنمايد ، منتها آزمايش آدم قبل از تشريع شريعت بود و در نتيجه نهيى كه خداوند به او فرمود نهى ارشادى و مخالفت او ، ترك اولى محسوب مىشد ، امّا آزمايش بنى آدم بعد از تشريع شرايع و در نتيجه مخالفت آنها نافرمانى از امر مولوى پروردگار است و معصيّت محسوب مىشود .
[ آيهء ( 135 - 127 ) اشاره به اينكه تسبيح و ستايش خدا انسان را به مقام رضا مىرساند ]
( 127 )
( وَ كَذلِكَ نَجْزِي مَنْ أَسْرَفَ وَ لَمْ يُؤْمِنْ بِآياتِ رَبِّهِ وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَ أَبْقى )
( و اينچنين هر كس كه زيادهروى كند و به آيههاى پروردگارش ايمان نياورد ، كيفر مىدهيم و عذاب آخرت شديدتر و پايدارتر است ) ( اسراف ) يعنى تجاوز از حدّ .
( واو ) ابتداى كلام ( واو استيناف ) و ( كذلك ) اشاره به گذشته است ، كه خداوند همواره كسانى را كه از ذكر او اعراض كرده و آياتش را فراموش و ترك مىكردند ، مواخذه مىكرده ، چون عمل ايشان از مصاديق تجاوز از حد عبوديّت و كفر به آيات اوست ، و در ادامه مىفرمايد عذاب آخرت از عذاب دنيا سختتر و پايدارتر است چون عذاب آخرت علاوه بر ظاهر ، محيط بر باطن انسان نيز هست و دائمى و زايل نشدنى است .
( 128 )
( أَ فَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَساكِنِهِمْ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِأُولِي النُّهى )
( آيا براى آنها روشن نشد كه پيش از ايشان چه نسلهايى را كه در مساكن خود راه مىرفتند ، هلاك كرديم ، همانا در اين امر براى صاحبان خرد نشانههايى وجود دارد )
مىفرمايد آيا كثرت هلاكت قرون گذشته كه در آباديهاى خود رفت و آمد
هامش
( 1 ) . سورهء شورى ، آيهء 40 .
( 2 ) .( وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ )سورهء طه ، آيهء 115 .