تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ٣ — صفحة 176

مساهمون:

ص١٧٦

نداشت ، به همين دليل هم آن را مكالمه مىنامند ، ( وَ كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى تَكْلِيماً ) « 1 » ، ( و خداوند با موسى سخن گفت ، سخن گفتنى ! ) . ( 13 ) ( وَ أَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِما يُوحى ) : ( و من تو را برگزيده‌ام ، پس به آنچه به تو وحى مىرسد گوش فرا ده ) ، مىفرمايد : من تو را به جهت غايتى الهى كه همان اعطاء نبوّت و رسالت است برگزيده‌ام ، يعنى مشيّت من بر اين قرار گرفته كه تو را براى نبوّت و رسالت انتخاب كنم و آنگاه با همين جمله اختيار نبوّت و رسالت را انشاء و ايجاد فرمود و به همين دليل هم بلافاصله امر به گوش دادن به فرمان وحى را كه متضمّن رسالت و نبوّت اوست ، بر آن متفرع نمود و به او فرمود : به آنچه به تو وحى مىرسد گوش فرا دار . ( 14 ) ( إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي ) : ( همانا من خودم خداى يكتا هستم كه هيچ معبودى جز من نيست ، پس مرا عبادت كن و نماز را براى ياد من به پا دار ) ، اين همان وحى است كه در آيه قبلى موسى را مأمور به شنيدن آن كرده بود و تا يازده آيهء ديگر ادامه دارد و در طى آن نبوّت و رسالت آن حضرت با هم اعلام مىشود . در عبارت ( إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ . . . ) مسمّى را با اسم خود معرفى كرد و فرمود : ( بدرستى كه من اللّه‌ام ) و نفرمود : ( اللّه منم ) چون مقتضاى حضور اين است كه با مشاهدهء ذات به وصف آشنا گشت ، نه آنكه به وسيله وصف به ذات آشنا گرديد و عبارت ( لا إِلهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي ) كلمه توحيد است كه لفظا و معنا مترتب بر عبارت قبلى است ، چون وقتى خداى سبحان كسى است كه هر چيزى از او آغاز شده و به وجود او قائم و به او منتهى است و او مدبّر همه چيز مىباشد ، ديگر معنا ندارد كه كسى براى غير او عبادت و خضوع كند ، لذا او معبود به حقّ است و آنگاه فرمود : ( أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي ) اينكه از ميان همه عبادات خصوص نماز را ذكر كرد ، به جهت رساندن اهميّت نماز بود ، چون نماز از هر عملى كه خضوع بندگى را مجسّم كند و ذكر خدا را ممثّل نمايد ( آن چنان كه روح در كالبد قرار مىگيرد ) بهتر است ، يعنى حقيقت ذكر خدا با نماز متحقّق مىشود ، لذا ( لذكرى ) از باب اضافهء مصدر به

هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 164 .