و آنگاه مىفرمايد : نفس او مورد رضايت پروردگارش بود ، البته آن رضايتى كه شايسته صدور از ساحت عزّت الهى باشد . « 1 »
( 57 - 56 )
( وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِدْرِيسَ إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا ، وَ رَفَعْناهُ مَكاناً عَلِيًّا )
:
( و ياد كن در اين كتاب ادريس را كه پيامبرى بسيار راستگو بود ، و ما او را به مقامى بلند بالا برديم ) ، گفته شده نام ادريس عليه السّلام ، اخنوخ بود و بطوريكه در تورات نوشته شده يكى از اجداد نوح عليه السّلام بوده و وجه تسميّه ايشان به ادريس اين است كه او بسيار اشتغال به تدريس داشته ، به هر جهت مىفرمايد : او از انبياء بسيار راستگو و از مقرّبان بوده و خداوند او را به موهبّت نبوّت و ولايت برترى داده و مراد از ( مكان علىّ ) بالا رفتن در درجات قرب است .
امّا فخر رازى در تفسير خود و مطابق بعضى احاديث آورده است كه خداوند ادريس را به بعضى طبقات آسمان بالا برده و در همانجا او را قبض روح نموده است كه اگر صحيح باشد اين امر مزّيت قابل توجّهى است كه آيه مىخواهد آن را به عنوان يكى از نشانههاى قدرت الهى بيان كند « 2 » .
[ آيهء ( 63 - 58 ) بيان كسانى كه خداوند به آنها نعمت هدايت و اجتباء را ارزانى داشت ]
( 58 )
( أُولئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ مِنْ ذُرِّيَّةِ آدَمَ وَ مِمَّنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ وَ مِنْ ذُرِّيَّةِ إِبْراهِيمَ وَ إِسْرائِيلَ وَ مِمَّنْ هَدَيْنا وَ اجْتَبَيْنا إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا )
: ( ايشان كسانى هستند كه خدا به آنها موهبت داده ، از فرزندان آدم
هامش
( 1 ) . در علل الشرايع به سند خود از ابن ابى عمير و محمد بن سنان از امام صادق عليه السّلام روايت كرده و مضمون آن اين است كه اسماعيل صادق الوعد ، پسر ابراهيم عليه السّلام نبوده ، بلكه يكى از انبياء الهى بوده كه خداوند او را به سوى قريش مبعوث كرد ، ولى آن مردم او را گرفته و پوست سر و رويش را كندند و فرشتهاى به نزد او آمد و گفت : خداى متعال مرا فرستاده تا هر امرى كه دارى از تو اطاعت كنم ، او گفت : من بايد به انبياء ديگر يا به حسين عليه السّلام اقتداء كنم و در عيون اخبار از امام رضا عليه السّلام نقل شده كه وجه تسميّه ايشان به صادق الوعد آنست كه با مردى در محلى وعده داشت و يكسال به انتظار او ايستاد .
( 2 ) . در ميان اهل تاريخ و سيره معروف است كه ادريس عليه السّلام اوّلين كسى است كه با قلم كتابت كرده و خياطى نموده است و در كافى به سند خود از عبد اللّه بن ابان از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه مسجد سهله خانهء ادريس پيامبر بوده است .