رباع آن سرزمين [ 108 ر ] گفتى خانهء ظالمان جفاآئين بود كه از حليهء آبادى بر كنار مىنمود و يا بناى صبر مهجوران ناشكيب كه از بهرهء معمورى به كلى خايب و بىنصيب .
شعر
يروح عنها الطير وحشية * و الاسد من خيفة تجزع
نشانسراها مطموس ، در آيات توطن ساكنين منكوس ، ديوار خانها با شارع عام موازى و دست صروف ازمنه در بساط آبادى منزلگاهها مشغول تركتازى ، سرچشمههاى ديرين خوشيده و جز آب ديدهء مظلومان آبى از چشمه نجوشيده ، نه سرايى كه بينوايى بساط فقيرانهء خود را در ساحت آن گستراند و نه بازارى كه فرومايهاى به قدر رفع حاجت خود طعام و لباسى به جهت قوت لا يموت عيال و ستر عورت عورات و اطفال خريدارى نموده به آنها رساند . حسرتزدگان به عوض ترياك حنظل صبر خود را در فراق دلبران چالاك به ترياكخواران وام مىدادند و شيريندهنان شكرخند لعل ؟ ؟ ؟ ين را نايب مناب نبات مصرى مىشمردند . نوشادان قصبپوش از رنگ قصب به نظارهء گلگونهء رخسار خود در آينهء عكسنما اكتفا مىجستند . هركه را هواى دارائى بر سر مىافتاد مانند بينوائى كه آرزومند منصب دارائى باشد مورد سخريه و استهزاى عام مىگشت و هركه به جهت پا كفشى مىخواست تا سر قدم نمىنمود و مسلك مسافرت ولايات ملصقه نمىپيمود سرش بىكلاه بود . سيب غبعب دلبران نار - پستان از سيب بستان يادگار ، و عبير زلف سلسلهمويان مشكين گيسو از مشك تتار نمودار . جز تنگهاى شكر كلام خوبان شيرين بيان كه از بنگالهء دهان كاروان در كاروان به ساحت خطهء اسماع روان مىنمود كسى