در زمان معتز خليفهء عباسى به حجاز خروج كرد و آنگاه كه بمرد چون فرزندى نداشت برادرش محمد بن يوسف اخيضر وارث او شد و لشكر به يمامه كشيد و بدانجا حكومتى تشكيل داد ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل اخيضر ) .
عبد الباقى بن قانع بن مرزوق الاموى ( 266 تا 351 ه . ق ) قاضى ، حافظ وى اهل رى بود .
( الاعلام ، ج 4 ، ص 46 ) .
محمد بن الحسن بن محمد بن زياد ، ابو بكر النقاش ( 266 تا 351 ه ) در علوم قرآنى و تفسير مهارت داشت . اصلش از موصل و پرورشش در بغداد بود . سفرهاى درازى كرد . در آغاز به تصويرگرى بر روى سقفها و ديوارها اشتغال داشت و بدين جهت نقاش نام گرفت ( الاعلام ، ج 6 ، ص 310 ) .
احمد بن محمد بن عبد الله مكنى به ابو الحسين و معروف به قاضى الحرمين از اكابر فقهاى حنفى قرن چهارم هجرى است كه در عصر خود شيخ الفقهاء بوده است . وى به سال 351 در نيشابور وفات يافت ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل قاضى الحرمين ) .
عبد الواحد بن على الحلبى ، ابو الطيب اللغوى ( م 351 ه ) اديبى ساكن حلب بود و روزى كه دموستوك اين شهر را گرفت ، كشته شد ( الاعلام ، ج 4 ، ص 325 ) .
ابو محمد حسن بن محمد بن هارون مهلبى وزير معز الدولهء ديلمى بود . در بصره به سال 291 بزاد و در راه واسط در 353 درگذشت و در بغداد به خاك سپرده شد ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل حسن مهلبى ) .
ابو سعيد احمد بن محمد بن سعيد الحيرى النيسابورى ( 288 تا 353 ه . ق ) محدّث ، حافظ و جامع حديث بود . تفسير كبير و صحيح برگرفته از كتاب مسلم از جمله نوشتههاى اوست . به بغداد رفت و در طرسوس شهيد و به خاك سپرده شد ( معجم المؤلفين ، ج 2 ، ص 105 ) .
ابو الطيب احمد بن حسين متنبى از بزرگترين شعراى عرب . در محلهء كندهء كوفه به سال 303 متولد شد . علوم ادبيه را به موطن خويش بياموخت و در 312 كه قرامطه بر كوفه دست يافتند
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 299
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٩٩