مىآمدند . ولادت او در سال 231 و وفاتش به سال 320 بوده است . او آخرين كسى بود كه جامع صحيح را از بخارى روايت كرده است ( لغت نامهء دهخدا ) ابن اثير فوت او را در كامل جزء وقايع سال بعد ( 321 ) آورده است .
ابو على حسين بن صالح بن خيزران ( در كامل ابن اثير : خيزران و در لغت نامهء دهخدا : خيران ) از فقهاى شافعيه به زمان مقتدر بود . قضاى بغداد به دو دادند و وزير على بن عيسى براى قبول اين منصب موكلين به دو گماشت با اين همه او از پذيرفتن اين رتبت سرباز زد ( لغت نامهء دهخدا ) .
ابو جعفر احمد بن محمد بن سلامة الطحاوى ( 229 تا 321 ه . ق ) خواهر زادهء مزنى فقيه شافعى است . خود از مذهب شافعى به مذهب حنفى بازگشت . با احمد بن طولون معاصر بوده است . مردى بينوا بود و چندى از دستمزد كتابت زندگى و گذران مىكرد تا مالى به دست آورد .
عاقبت رياست حنفيان در مصر به دو محول شد . كتب بسيارى در فقه حنفى تأليف كرد ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل طحاوى ) .
ابو هاشم عبد السلام بن محمد الجبائى المعتزلى . در سال 314 به بغداد رفته و به سال 321 درگذشته است . وى از متكلمين معتزله است . ابن خلكان گويد : مولد او به سال 247 بود و پيروان او را « بهشميه » گويند ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل ابو هاشم ) .
ابن دريد ابو بكر محمد بن حسن ازدى لغوى ( 223 تا 321 ه . ق ) تولد او به بصره بود و در همان شهر تحصيل علوم كرد و در سال 257 در فتنهء صاحب الزنج از بصره به عمان و از عمان به فارس رفت و به دربار آل ميكال پيوست و در آنجا رياست ديوان به او محول گشت و پس از عزل و انتقال ميكاليان به خراسان ( 308 ) به بغداد رفت . ابن دريد با آن كه در شرب خمر افراط مىكرد عمرى طويل يافت و در نود سالگى در بغداد مبتلا به فلج شده و هشت سال پس از آن درگذشت . او استاد مبرد است ( لغت نامهء دهخدا ) .
خير بن عبد الله نسّاج ، صوفى اهل سامرا كه از ابدال بود در همين سال درگذشت ( كامل ابن اثير ، وقايع سال 322 ) .
مونس امير الامراى دربار عباسيان معاصر مقتدر بالله و القاهر بالله بود و قاهر به كمك او و
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 288
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٨٨